Autorem koncepcji opisu gęstego jest C. Geertz. Wiąże się ona z pytaniem o to, czym jest uprawianie etnografii i co oznacza analiza antropologiczna jako forma wiedzy. Nie chodzi tu o metodę, ale o rodzaj intelektualnego wysiłku, o pracochłonne i ryzykowne przedsięwzięcie opisu gęstego.

Etnografia powinna być opisem gęstym (szczegółowym, kontekstowym, polifonicznym, wielokierunkowym). Tym wobec czego staje etnograf, oprócz sytuacji, kiedy oddaje się bardziej rutynowym obowiązkom zbierania danych jest mnogość struktur pojęciowych, spośród których wiele się na siebie nakłada, są ze sobą powiązane, które są niejasne, nieregularne etc. co do których musi znaleźć sposób jak je zrozumieć a potem opisać. Uprawianie etnografii Geertz porównuje do prób odczytania starego manuskryptu, który nie jest kompletny, któremu brakuje wiele stron, jest wyblakły, napisany w innym języku, pełen poprawek, komentarzy. W dodatku jest to manuskrypt zapisany za pomocą ulotnych przykładów ustruktyryzowanych zachowań.

Gęsty opis to taki opis, który uwzględnia nie tylko zachowanie, ale także jego kontekst. Termin ten występuje w antropologii i socjologii, odnosi się przede wszystkim do badań z zakresu paradygmatu interpretatywnego.

Pojęcie gęstego opisu ukuł Clifford Geertz w znanej książce Interpretacja kultur (The Interpretation of Cultures) z 1973 roku. Jak twierdzi, zapożyczył je od filozofa Gilberta Ryle'a. Ryle wskazywał, że jeżeli ktoś puszcza do nas oko, nie wiemy do końca, co to znaczy: może to być sygnał, że ktoś jest nami zainteresowany, że chce nam przekazać potajemną wiadomość, że nie należy brać go poważnie, itd. Znaczenie mrugnięcia zmienia się wraz z kontekstem.Zdaniem Geertza większość ludzkich zachowań do odczytania wymaga dogłębnego zrozumienia kontekstu, a zatem nie daje się analizować czysto funkcjonalnie.