1. Wstęp   

 Sport jako pewien fenomen, będący ważnym zjawiskiem kulturowym, pełni różne funkcje. Jedną z nich jest funkcja integracyjna. Jak zauważył ks. Stanisław Kowalczyk: „sport ze swej natury pełni niezwykle pożyteczną funkcję społeczno-integracyjną, łączy bowiem ludzi różnego wieku, odmiennych poglądów politycznych i światopoglądowych, zróżnicowanych zawodowo, intelektualnie i charektorologicznie”.[1] Poprzez uprawianie dyscyplin sportowych integrują się ze sobą różni ludzie, będący ze sobą w różnych relacjach. Taka sytuacja jest obecna szczególnie w sportach drużynowych. Pomiędzy zawodnikami zawiązują się niekiedy prawdziwe przyjaźnie.     

W obecnych czasach sport jest zjawiskiem globalnym. Globalizacja jako proces doprowadziła do zaistnienia ciekawego zjawiska – wielokulturowości. Różnice pomiędzy ludźmi, w szczególności zamieszkującymi odległe od siebie tereny i żyjącymi w zupełnie innych obszarach społeczno-kulturowych, są ogromne. Potrzebne są zatem takie zjawiska, które będą ludzi łączyć, niwelując wspomniane różnice. Taką funkcję może pełnić i pełni sport. Rozgrywki sportowe z Igrzyskami  Olimpijskimi na czele dają możliwość rywalizowania ze sobą różnym ludziom, bez względu na ich kolor skóry, pochodzenie etniczne i społeczne, język czy religię. W ten sposób sportowcy rywalizując integrują się ze sobą. Integracja taka dotyczy również kibiców (mowa tu o prawdziwych kibicach sportowych). Oczywiście jest to jedna strona medalu, ta jaśniejsza. Obok sportu, który łączy, jest także ten, który dzieli.    Celem tej pracy jest wykazanie, jak sport może funkcjonować w rodzinie i w jaki sposób owa integracyjna funkcja sportu jest  w niej realizowana.  

2. Funkcjonowanie sportu w rodzinie   

Urszula Parnicka uważa, że przemiany społeczne, związane z życiem w globalnej rzeczywistości, powodują zmiany stylu życia. Wzrasta znaczenie troski o własne zdrowie. Ważną rolę odgrywa w tym względzie turystyka, wychowanie ekologiczne i aktywność fizyczna. Zdaniem analizowanej autorki w wychowaniu do rekreacji we wczesnym dzieciństwie podstawową rolę odgrywa rodzina. Jest bowiem „pierwszym środowiskiem socjalizacyjnym i wychowawczym, które wprowadza dziecko w świat zabawy ruchowej, naucza podstawowych umiejętności sportowych przez zabawy i gry ruchowe”.[2] Taką nauką podstawowych umiejętności sportowych może być np. nauka pływania – małe dziecko uczone jest pływania przez swoich rodziców. Parnicka wymienia kilka funkcji, jakie aktywność sportowa pełni w rodzinie: m. in. wdraża do aktywnego stylu życia, rozbudza zamiłowanie do wysiłku fizycznego, poprawia stan zdrowia i umiejętności sportowe wszystkich członków rodziny, niesie wartości wychowawcze, kształtując osobowość dziecka itd. Autorka zaznacza ponadto, że największą korzyścią rekreacji ruchowej w rodzinie jest jej scalenie. Sport wzmacnia więzi rodzinne, co jest bardzo ważne w dzisiejszej rzeczywistości, w której narażona jest na liczne wpływy dezintegracyjne. Parnicka stwierdza, że wartości rekreacji rodzinnej sprowadzają się do ogólnie pojętego zdrowego stylu życia całej rodziny.[3]

Anita Wróbel twierdzi z kolei, że nie ma idealnego wzorca rekreacji w rodzinie. Uważa ona, że ile rodzin, tyle możliwości. Ważne jest natomiast, jej zdaniem, że sport w rodzinie może funkcjonować na zasadzie sprzężenia zwrotnego. Rodzice stanowią dla dzieci wzór do naśladowania, a dzieci aktywizują fizycznie rodziców. Dzieci, szczególnie w okresie przedszkolnym, potrzebują odpowiedniej dla ich wieku dawki ruchu. Jest to ich naturalna potrzeba, którą mogą zaspokajać w bezpieczny sposób przez właściwie rozumiany sport. Zadaniem rodziców jest zaszczepienie w dzieciach wzorów higienicznego trybu życia, w którym aktywność fizyczna pełni istotną rolę. Wróbel podkreśla, że w dzieciństwie należy zaszczepić miłość do maszerowania, jazdy rowerem, biegania czy pływania. Rola rodziców jest tutaj bardzo ważna. Jeśli wyrobią oni w swoich dzieciach pozytywne nawyki, związane z odpowiednio dawkowaną aktywnością fizyczną, te przyzwyczajenia będą procentować na przyszłość. Istnieje wówczas spora szansa, że dzieci będą kontynuować sportowy styl życia w życiu dorosłym. Zdaniem Wróbel rodzice powinni dawać dziecku przykład własnym stylem życia. Autorka twierdzi, że ruch, aktywność fizyczna i wysiłek są niewątpliwie najważniejszymi czynnikami warunkującymi zdrowie. Wróbel uważa, że dzieci zbyt dużo czasu spędzają w zamkniętych pomieszczeniach. Uważa ona, że należy rekompensować to ruchem w naturalnym środowisku. Analizowana autorka jest zdania, że w terenie można organizować różnorodne formy rekreacyjne. Uważa ponadto, że w każdym domu znajdzie się z pewnością wiele urządzeń i przyborów, które mogą służyć do szeroko rozumianej rekreacji. Są to np. rowery, deskorolki, łyżwy, narty, sanki, piłki, kółka ringo, sprzęt do badmintona itd. Uważa ona zatem, że rodzice powinni spędzać z dziećmi wolny czas, organizując różnego rodzaju zajęcia rekreacyjne, których celem jest czynny odpoczynek. Służy on bowiem regeneracji sił fizycznych i psychicznych.  Zabawy i gry rekreacyjne są ponadto świetną zabawą dla całej rodziny.[4]

[1] S. Kowalczyk, Społeczno-integracyjna funkcja sportu, w: Społeczny wymiar sportu, red. Z. Dziubiński, Warszawa 2003, s. 30.

[2] U. Parnicka, http://www.vulcan.edu.pl/eid/archiwum/2000/02/rekreacja.html [ data dostępu: 26.06.08]

[3] Tamże,

[4] A. Wróbel, http://www.literka.pl/rekreacja-fizyczna-w-rodzinie,artykul,11560,drukuj.html [data dostępu: 26.06.08]