5. Pochodzenie i rezydencja (67-87)
5.1 teoria pochodzeniowa w kontekście historycznym (67-70)
Od lat 20 XX wieku (od opublikowania monografii Fortesa na temat Tallinesi) brytyjska antropologia społeczna zajmowała się studiami nad unilinearnymi grupami pochodzenia. W skrócie przyjęto, że skoro Tallinesi i Nuerowie (R-B) są unilinearnymi grupami pochodzenia to reszta Afryki też tak ma, a jeśli ma Afryka to np. na Nowej Gwinei też pewnie będą to mieli. Dopiero w latch 60-tych dostrzeżono bzdurność tego modelu jako stosowanego wszędzie. Kategoria pochodzenia używana przez antropologów jest czasami niejasna. Itp. Itd - u Szynkiewicza to znajdę
5.2. organizacja grup pochodzeniowych (70-73)
Istnieje 6 możliwości transmisji członkostwa w grupie pochodzeniowej:
- patrylinearna
- matrylinearna
- bilinearna (duolinearna/podwójna)
- kognatyczna
- paralelna
- krzyżująca
Pierwsze dwie same się wyjaśniają. Podwójne pochodzenie/duolinearna transmisja zazwyczaj wymaga patrylinearnej transmisji z jednej strony i matrylinearnej z drugiej (np. Herero rozpoznają dwie grupy, każdy należy do klanu matry i patry). W kognatycznym czy bilateralnym modelu pochodzenia transmisja dokonuje się równo w obu liniach. Np w zachodnich społeczeństwach jednostki rozpoznają pokrewieństwo z obu linii.
Społeczeństwa, w których organizacja pokrewieństwa bazuje silnie na bilateralnych zasadach pozostawiają specjany problem, kiedy dochodzi do definiowania jednostek podlegających analizie. Firth, Hubert i Forge użyli aż w nadmiarze heurystcznie zdefiniowanych koncepji: układ krewnych efektywnych, układ krewnych intymnych, rodzina rozszerzona, grup krewnych i sieć krewnych, po to, aby opisać pokrewieństwo wśród klasy średniej w Londynie. Interesujące jest to, że autorzy rozmyślnie odrzucili termin kindred (krewni, rodzina, pokrewieństwo wynikające z relacji krwi) z powodu jego szerokiego użycia i wieloznaczności (każdy etnograf używa go w inny sposób). To, co ważne to nie termin, ale koncepcja, którą chce się rozwinąć lub sytuacja etnograficzna, którą chce się opsać. Bezcelowe jest poszukiwanie uniwersalnych, rzeczowych definicji takich terminów. Ich użycie zależy od szczególnego punktu widzenia, z jakiego się startuje. Czasami użycie terminu kinred na oznaczenie powinowatych może być użyteczne. Użyteczne może być też rozróżnienie jakiego użył Firth pomiędzy zgromadzniami krewnych w specjanych okazjach (asseblies of kin) a kin units (w sensie grupy, która spełnia jakieś funkcje), które są regularne.
Pararelne pochodzenie jest bardzo rzadką formą transmisji, w której linie pochodzeniowe są okeslone płcią (sex-specific). Facet przekazuje linię synom, a kobiety córkom. Krzyżujące/alternujące pochodzenie jest równie rzadkie i jest odwrotne do paralelnego (facet przekazuje córkom, kobiety synom)
5.3 filiacja uzupełniająca (73-75)
5.4 Korporacyjność (76-78)
5.5 zasady i normy rezydencji (78-83)
Istnieje 5-7 lub więcej reguł rezydencji małżeńskiej.
- virilokalna: najbardziej powszechna; żona zamieszkuje w domu rodzinnym męża (patrylokalność)
- uxorilokalna: mąż zamieszkuje w domu rodzinnym kobiety (matrylokalność)
Te pierwsze terminy są lepsze, choć te drugie są częściej używane (błednie sugerujące). Murdock preferuje stosowanie podziału pomiędzy virilokalności a patrylokalnością i pomiędzy uxori a matrylokalnością, na podstawie tendencji tych reguł do kreowania unilinearnych grup krewnych jako rezydencjonalnych całości. Generalnie chodzi o to, żeby dopasować termin do tego, co się dzieje.
- avuncolocality
- duolocality
- ambilocality
5.6 struktura grup rezydecjonalnych (83-84)
Wiedza o lokalnych regułach pomałżeńskiej rezydencji sama w sobie nie mówi nam nic o rozmiarach i strukturze grupy rezydencjalnej, w której żyje para małżeńska. większość pisarzy używa pojęcia biesiadności (commensality) w przypadkach wspólnej kuchni, jako kryterium jednostki rodzinnej, co jest równoznaczne z gospodarstwem domowym (household). Inni uwypuklają współzamieszkiwanie tej samej przestrzeni fizycznej (homestead).
12 sytuacji, które można spotkać w gospodarstwie domowym lub homestadzie wg. Kolendy
- rodzina nuklearna: para z lub bez dziecka (nieżonate, niezamężne)
- suplementarna rodzina nuklearna: rodzina nuklearna plus jakiś krewny (nieżonaty, niezamężna, w separacji, rozwiedziony/a, owodowiały/a)
- subnuklearna rodzina: fragmentaryczna rodzina nuklearna (u nas się to zwie rodzina niepełna na przykład)
- jednoosobowa rodzina
- suplemetarna rodzina subnuklearna: fragment rodziny nuklearnej plus jakiś krewny (nieżonaty, niezamężna, w separacji, rozwiedziony/a, owodowiały/a)
- kolateralna rodzina połączona: dwoje lub więcej rodzeństwa plus ich partnerzy i dzieci
- suplementarna rodzina kolateralna połączona: kolateralna rodzina połączona plus jakiś krewny (nieżonaty, niezamężna, w separacji, rozwiedziony/a, owodowiały/a)
- linearna rodzina połączona: dwie linearnie spokrewnione osoby, ich małżonkowie i dzieci
- suplementarna rodzina linearna połączona: dwie linearnie spokrewnione osoby, ich małżonkowie i dzieci plus jakiś krewny (nieżonaty, niezamęzna, w separacji, rozwiedziony, owodowiały/a)
- linearno-kolateralna rodzina połączona: trzy lub więcej osób połączonych linearnie i kolateralnie, razem z małożonkami i dziećmi; zazwyczaj obejmuje parę i ich dwoje lub więcrj dzieci plus ich małżonkowie i potomstwo
- suplementarna linearno-kolateralna rodzina połączona: trzy lub więcej osób połączonych linearnie i kolateralnie, razem z małożonkami i dziećmi; zazwyczaj obejmuje parę i ich dwoje lub więcrj dzieci plus ich małżonkowie i potomstwo plus jakiś krewny (nieżonaty, niezamęzna, w separacji, rozwiedziony, owodowiały/a), który nie należy do żadnej z rodzin nuklearnych
- inne
Problemy z powyższym: po pierwsze, istnienie typu rezydualnego wskazuje, że powyższa lista nie jest wyczerpująca. Po drugie, lista ta w centrum uwagi stawia rodzinę nuklearną a nawet parę, jako podstawę. Po trzecie lista nie czyni jasnego rozróżnienia pomiędzy różnymi strukturalnymi typami rodziny ani nie wyróżnia różnych stadiów rozwoju w cyklu życia rodziny. Lista ta jest behawioralna, a przecież istnieją jeszcze modele idealne.
5.7 cykl rozwoju (84-87)
Badania dotyczące rezydencji związane jest z cyklem rozwoju grupy domowej. Ów rozwój obywa się według regularnego wzoru, który wyłania się w czasie. Grupa rezydencjalna zmienia swój skład w czasie (narodziny, śmierć, małżeństwa i zmiany zamieszknia). Żeby można było zaobserwować cały cykl, trzeba by prowadzić badania przez 40-60 lat. W praktyce badania trwają 1-2 lata. Jak to zrobić? - metoda biograficzna, historie życia etc.

6. Małżeństwo i alians (89-123)
6.1 problemy definicyjne (89-91)
Dla Leacha zjawisko zwane powszechnie małżeństwem, obejmuje pakiet praw np. legitymizuje potomstwo, życie seksualne, praca i własności, ustanwianie aliansów powinowactwa pomiędzy jenostkami i grupami. Żaden przypadek małżeństwa nie obejmuje wszystkich typów praw etc. Zjawisko małżeństwa jest różne.
Gough: małżeństwo jest związkiem ustowionym pomiędzy kobietą i jedną lub więcej inną osobą, który powoduje, że dziecko urodzone z tej kobiety pod warunkami nie zakazanymi regułami tego związku, nabywa bełne prawa wspólne dla normalnych członków danej społeczności lub danej społecznej warstwy.
Małżeństwo jest pierwszym i głównym słowem używanym przez angielskich rozmówców do specyfikacji pewnej rangi zjawiska w ich własnym społeczeństwie. W tym kontekście słowo to ma przynajmniej cztery połączone ze sobą sensy:
- wzajemne, prawne prawa i obowiązki pary (w relacji pomiędzy nimi i nimi a ich dziećmi)
- intymny, personalny związek łączący parę (idea szczęśliwego małżeństwa)
- ceremonia ślubna
- relacje aliansowe (z powinowatymi)
6.2 reguły rządzące życiem seksulanym i małżeństwo (91-95)
Każde społeczeństwo reguluje tę sprawę na różne sposoby. Po pierwsze istnieją kyteria ograniczające to kto nie może mieć seksualnych relacji: jest to zakaz kazirodztwa (rules of incest). Następnie istnieją pozytywne i negatywne reguły małżeńskie, które wyznaczają kwestię endogamii i egzogamii. Istnieje wiele innych reguł.
6.2.1 zakazy (91-93)
6.2.2 reguły egzogamii i endogamii (93-94)
6.2.3 inne reguły (94-95)
6.3 pozytywne wymagania: teoria aliansowa (95-106)
6.3.1 struktury elementarne (95-100)
L-S koncentrował się na strukturach elementarnych, mianowicie na takich systemach pokrewieństwa, w których nie tylko zakazuje się pewnych form małżeństwa, ale także zaleca się małżeństwo z określonym typem krenego. Innymi słowy interesowały go systemy zarówno z pozytywnymi jak i negatywnymi wymaganiami. L-S sądził że najistotniejszą cechą struktur elementarnych jest systematyczna wymiana kobiet. Może ona przybierać kilka form. Pierwsza to restrykcyjna wymiana, która wymaga par wymiany. Jest symetryczna. Może być też asymetryczna (wymiana generalizujaca). Restrykcyjna jest charakterystczna dla systemów bilatralnych. Generalizująca dzieli się na na krótkocykliczną (patrylineaże i awankulaty) i długocykliczną (matrylineaże). Ble ble
6.3.2 zalecanie i preferancja (100-104)
Model L-S jest ciężki do zastosowania. Przede wszystkim mamy tu do czynienia z ograniczeniem sfery klasyfikującej od behawioralnej. No i pojawił się Needham. Wg niego reguły nie mogą być traktowane jako tylko i wyłącznie preskryptyne ze względu na różnorodność. Reguły zawierania małżeństwa mogą być wyrażone w terminach genealogiczych połączeń, kategoriach relacji, lokalności, grup pochodzenia, klasy społecznej, aliansu z powinowatymi itd. Needham widzi preskrypcje/zalecenia jako formalną własność systemu kategorii społecznej klasyfikacji. Preskrypcja jest zjawiskiem terminologicznym i nie ma potrzeby łączenia tego kategorialnego imperatywu z jakimikolwiek zinstytucjonalizowanymi preferencjami, które istnieją w jakiejś społeczności.
6.3.3 crow-omaha system i zakazy małżeńskie (104-106)
6.4 małżeństwo i status (106-112)
6.4.1 isogamia i anisogamia (106-111)
W większości społeczeństw małżeństwa odzwierciedlają statusy lub status aspiracji stron wymiany, ale jeśli nie wywołuje statusu różnic w jakiś regularny czy systematyczny sposób, wówczas mamy do czynienia z izogamią. Izogamia oznacza małżeństwo pomiędzy równymi, ale w pewnych warunakch można ja tłumaczć jako małżeństwo bez preskryptywnych implikacji statusu. Istnieją dwa typy anizogamii: hipergamia (tu rodzina natalna, lineaż, klan lub gupa wymiany ze strony męża posiada zawsze lub idelnie wyższy status niż strona żony); hipogamia (odwrotnie).
Dla Dumonta istotą izogamii jest normatywna neutralizacja
6.4.2 hierarchia związków małżeńskich (111)
Takie związki moga być legalne lub nielegalne (żony i konkubiny). Legalne związki są dzialone według statusu. Z męskiego punktu widzenia zony pryncypialne (najstarsza lub pierwsza) są rozróżniane od dodatkowej ble ble
6.4.3 związki pluralne (111-112)
6.5 ślub (112-118)
6.5.1 cykl ceremonialny (112-114)
6.5.2 małżeńskie prestations (114-115)
6.5.3 uczestnicy i funkcjonariusze (117-118)
6.6 rozpad małżeństwa (119-120)
6.6.1 rozwód (119)
Logicznie rzecz biorąc rozwód może wziąć ktoś, kto najpierw wziął ślub. Tak jak małżeństwo nie może być precyzyjne zdefiniowane, tak też jest w przypadku rozwodu. Problemy pojawiają się kiedy mamy do czynienia z kontraktami aliansowymi. trzeba się przyjrzeć warunkom rozwodów, ceremoniom etc.
6.6.2 wdowieństwo (119-120)
6.6.3 step relatives (przyrodni krewni) (120)
6.7 podejście matematyczne (121-123)