blog dr Agaty Stanisz z IEiAK UAM. blog na licencji creative commons.
Creative Commons License

RSS
poniedziałek, 12 listopada 2012
rodzina w przestrzeni publicznej

18:43, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
wtorek, 16 października 2012
Antropofon: pierwszy polski podcast antropologiczny

Zapraszam do odwiedzania kolejnego dźwiękowego projektu, który mam okazję współtworzyć ze studentami IEiAK UAM w Poznaniu. Antropofon stawia sobie za cel „udźwiękawianie” wiedzy antropologicznej, rejestrowanie jej w formie audio oraz szerokie udostępnianie w Internecie w oparciu o licencję Creative Commons. Projekt wpisuje się w ideę otwartej edukacji i wolnej kultury. Celem jest dotarcie nie tylko do zróżnicowanych środowisk akademickich, ale do wszystkich osób, instytucji oraz organizacji, które są zainteresowane wielowymiarowością kultury i praktyk społecznych. Zajmujemy się rejestracją wywiadów z przedstawicielami nauk społecznych, konferencji, spotkań panelowych, wykładów i kursów z zakresu antropologii kulturowej. Staramy się wypracować inne techniki badawcze i interpretacyjne, które roboczo określamy jako audiografię. Podejmujemy próby wypracowania modułu dla dźwiękowego (podcastowego oraz radiowego) reportażu etnograficznego. Jesteśmy uwrażliwieni na dźwiękowy wymiar życia społeczno-kulturowego. Współpracujemy z Polskim Radiem Merkury w Poznaniu – zwłaszcza z działem reportażu reprezentowanego przez Wandę Wasilewską oraz Martę Śmierzchalską. Spotykamy się z podcasterami, radiowcami i designerami dźwięku, którzy nas inspirują i dzielą się z nami swoim doświadczeniem. 

Photobucket

15:39, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
sobota, 26 maja 2012
o matkach polkach wkurzonych

ad vocem moich własnych badań dotyczących  macierzyństwa i (anty)siostrzeństwa:

http://wyborcza.pl/1,75478,11800386,Matka_Polka_jest_wkurzona.html

13:12, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
wtorek, 08 marca 2011
Antropolog: rodzina dwupokoleniowa? Nie w Polsce!

2011-03-08 00:05

Antropolog: rodzina dwupokoleniowa? Nie w Polsce!

Polska nie jest społeczeństwem małych, dwupokoleniowych rodzin, żyjemy w środowisku krewniaczym - przeciętny Polak potrafi wymienić aż 80 członków swojej rodziny. O tym, po co nam rodzina i kto tak na prawdę w niej rządzi, opowiada w rozmowie z PAP antropolog dr Agata Stanisz z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. W ramach 5-letnich badań antropologicznych nad relacjami pokrewieństwa Polaków, dr Agata Stanisz poznała dobrze aż 100 rodzin. W tym czasie uczestniczyła w życiu przypadkowo dobranych rodzin w centrum Poznania, na Dolnym Śląsku w Jeleniej Górze oraz we wsi Dziekanowice w okolicach Gniezna.

Badania polegały na obserwacji uczestniczącej. Antropolog odwiedzała rodziny na zasadzie gościa, chociaż często zyskiwała status przyszywanej krewnej. Dzięki temu mogła poznawać sekrety rodzinne i niekiedy poznawała bardzo intymne szczegóły dotyczące relacji rodzinnych w Polsce.

"Rodzina jest zdecydowanie na szczycie wartości w systemie aksjologicznym. Ale przed rodziną jest inna sprawa - coś, co moi rozmówcy nazywali dobrym, ustabilizowanym życiem. Najpierw jest więc ekonomia: pieniądze i poczucie bezpieczeństwa, a potem dopiero rodzina" - ocenia Agata Stanisz.

Antropolog zaznacza, że rodzina to nie tylko relacja między mężem a żoną i ich dziećmi. "Mit, że pokolenia zaczynają mieć ze sobą coraz mniej wspólnego - mit rodziny nuklearnej (czyli takiej, którą tworzą dwa pokolenia - rodzice i dzieci - przyp. PAP) - udało mi się w tych badaniach obalić. Żyjemy w środowisku krewniaczym. Gospodarstw wielopokoleniowych jest naprawdę mnóstwo. Prawdopodobnie zdarzają się takie rodziny nuklearne. Ale zwykle po ślubie nie odcinamy się od swoich rodziców, rodzeństwa. Jesteśmy w zależności ekonomicznej i emocjonalnej od rodziny" - stwierdza badaczka.

Dlaczego rodzina, czyli sieć krewnych jest ważna? "Bo ona wytwarza +bezpieczeństwo społeczne+, które tworzone jest oddolnie i nieustannie. Pokrewieństwo działa tu perfekcyjnie" - uważa Stanisz i wyjaśnia, że np. nie wszystkie dzieci muszą chodzić do przedszkola, bo zajmują się nimi babcie, a państwowy system opieki nad starszymi osobami nie jest niezbędny, bo zastępuje go opieka dzieci, wnuków czy rodzeństwa. "Zobowiązanie moralne powoduje, że nie przestajemy sobie w rodzinie pomagać. Co prawda cały czas zdarzają się napięcia, konflikty, ale to jest normalne" - mówi Stanisz.

"Z moich badań wynika, że rodzina +made in Poland+ ma charakter feminocentryczny, w zasadzie jest w rękach kobiet. To kobiety dbają o relację pokrewieństwa. Patriarchalizm jest pozorny. Hierarchia władzy w rodzinie przede wszystkim odnosi się do relacji między kobietami - np. matkami a córkami, siostrami, żonami a teściowymi. To one tworzą dom i nim rządzą. To można zobaczyć bezpośrednio - np. obserwując, jak zorganizowane są mieszkania. Mężczyźni w zasadzie nie mają w nich swoich przestrzeni, wszystko jest absolutnie zawłaszczone przez kobiety. Panowie są +inwalidyzowani+ - traktowani jako duże dzieci albo osoby niezdolne do tego, żeby posprzątać, opiekować się dziećmi. Któżby tego nie wykorzystał? Mężczyźni nie wykonują domowych obowiązków, bo z góry jest założone, że zrobią to źle. Tak wyglądało to w większości rodzin, które badałam, niezależnie od wieku czy pochodzenia" - opisuje antropolog.

Stanisz zaznacza jednak, że wyniki jej badań nie są w pełni obiektywne, bo w większości przypadków pracowała z kobietami.

"Prawdą okazało się, że kobiecie z kobietą się łatwiej dogadać. Poza tym, facetów prawie nigdy nie było w domu. Obojętnie w jakich godzinach odwiedzałam rodzinę i siedziałam z nią np. przed telewizorem, robiłam wspólnie obiad Mężczyźni byli w pracy, na działce, za zewnątrz. Właściwie to nie ma w tym nic dziwnego, skoro kiedy przychodzą do domu, to nie mają swojej przestrzeni. No, może wyjątkami są ich +królestwa+ - garaże czy jedyne w domu pokoiki zamykane na klucz. Tam panom nie można było przeszkadzać, tam mieli mieć święty spokój. Jest jakiś kompromis, bo w takim +królestwie+ mężczyzna sobie bałagani, tworzy swój własny porządek, a kobieta może tworzyć porządek ogólny w pozostałej części przestrzeni" - stwierdza.

Badaczka zwraca uwagę, że obowiązki domowe należą również do dzieci, zwłaszcza jeśli pochodzą one z rodzin wiejskich lub w małych miast. Zdaniem Stanisz, dzieci współtworzą dom, gotują obiady, czasem pożyczają kieszonkowe swoim rodzicom. Ich znaczenie w rodzinie jest całkiem spore.

Według antropolog, w sieciach powiązań krewniaczych, o których opowiadali badani, pojawiały się zjawiska, których nie kojarzymy z typową polską rodziną. Wymieniane były np. małżeństwa między kuzynami, związki kazirodcze, małżeństwa grupowe (siostry wychodzą za mężczyzn, którzy są swoimi braćmi) czy też dobrowolne zjawisko lewiratu - kiedy po śmierci męża wdowa poślubia wolnego stanem młodszego brata swojego zmarłego małżonka. Pojawiały się też związki nazywane przez badanych "bigamicznymi", czyli zawierane przez osoby po rozwodzie, trójkąty małżeńskie, a także związki osób transseksualnych.

Stanisz dowiedziała się też o bardzo wielu romansach, niezależnie od tego, czy były to małżeństwa ze stażem 50-letnim czy bardzo młode. Jednak - jak zauważa naukowiec - w pokoleniu 30-latków, w przeciwieństwie do małżeństw starszych, romanse często prowadziły do rozwodu.

Co ciekawe, rozwody pojawiają się w rodzinach, w których wcześniej już się zdarzały. "To szło lawinowo - opisuje naukowiec. - Pewne moduły zachowań powtarzają się w sieciach krewnych. Widziałam, np. że dotyczyło to związków starszych kobiet z młodszymi mężczyznami. W sieciach rodzinnych powtarzają się zachowania już wcześniej w tym środowisku zaakceptowane. Można tu mówić o jakimś wzorze."

Czy Polacy dobrze znają swoich krewnych? Badaczka mówi, że średnio Polacy pamiętają z imienia i nazwiska około 80 członków rodziny. Najwięcej uwagi więziom rodzinnym poświęcają rodziny o pochodzeniu szlacheckim. Rodzina ma też duże znaczenie dla mieszkańców wsi, a o wiele mniejsze - dla osób z miast. Jednak w każdej rodzinie można znaleźć tzw. kinkeepera - osobę, która w sieci krewnych pełni rolę "kustosza", np. zbiera dokumenty, pamiątki rodzinne, czy też organizuje spotkania z rodziną. To jest funkcja nie do końca uświadomiona, ale występuje w każdej rodzinie.

"Słowo rodzina tradycyjnie kojarzy się z domem, małżeństwem i dziećmi. Ale ludzie z rodziną identyfikowali przede wszystkim swoją rodzinę pochodzenia. Kiedy wymieniali więc członków rodziny, na pierwszym miejscu nie zawsze pojawiały się dzieci i mąż, a więc rodzina prokreacyjna, ale rodzina, z której się wywodzili" - zauważa Stanisz.

PAP - Nauka w Polsce, Ludwika Tomala

agt/bsz

(przeklejone)

 

18:10, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
niedziela, 20 lutego 2011
Dziś rodzina jest inna

Dziś rodzina jest inna

Rozmawiała Lidia Ostałowska

2011-02-18, ostatnia aktualizacja 2011-02-18 13:39

Ilu znajdziemy nauczycieli, którzy delikatnie i kulturalnie pokażą, jak piękny może być seks i jak dobre mogą być relacje w rodzinie? - pyta prof. Barbara Fatyga z Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych UW, badaczka problemów młodzieży

 

Lidia Ostałowska: Aż 71 proc. dorosłych uważa, że zajęcia z "seksu" powinny być obowiązkowe, w podobny sposób myśli tylko co trzeci uczeń.

Prof. Barbara Fatyga: Trudno im się dziwić. Bo rodzice - jak pokazują od wielu lat badania - coraz więcej zadań wychowawczych usiłują spychać, przede wszystkim na szkołę. Ale ilu znajdziemy nauczycieli, którzy delikatnie i kulturalnie pokażą, jak piękny może być seks i jak dobre mogą być relacje w rodzinie? Trzeba mieć dużo delikatności, taktu oraz interdyscyplinarnej wiedzy, żeby rozmawiać z dziećmi o seksualności. Kto w masowej skali temu podoła? Nastolatki zaś bardziej zajmuje miłość, flirt i zabawa niż ich społeczna obecność w rodzinie. Warto pamiętać, że realna edukacja seksualna dokonuje się w całym środowisku wychowawczym, w którym szkoła - dodajmy - traci uprzywilejowaną pozycję, czy nam się to podoba, czy nie. Nadanie jej odpowiedniego kierunku wymaga współpracy wielu podmiotów, a na to nie ma szans. Nie opanuje się na przykład niskiego przekazu kultury popularnej z jego wulgarnością i chamstwem.

Zachowania seksualne nastolatków bardziej kształtuje konkurs na najdłuższy pocałunek niż pedagogiczne zabiegi?

- Oczywiście, bo obecnie to głównie kultura popularna przekształca wzory współżycia. Media obniżają próg intymności, epatują dosyć prymitywną seksualnością. A potem lamentują, że rodzina była kiedyś fajna, bo tradycyjna, a teraz świat się chyli ku upadkowi, zaś życie rodzinne jest zagrożone. I to ma być wina młodzieży, która się przecież skandalicznie zachowuje. No to pytam, kto podsuwa młodym ludziom takie zachowania, gdzie oni je widzą, kto za to odpowiada, kto to toleruje i dlaczego?

Bez odpowiedzi na te pytania, mówiąc o edukacji seksualnej, popadamy w hipokryzję. Sama byłam zbulwersowana, gdy podczas wykładu parka w pierwszym rzędzie, z wyglądu posiadacze tzw. kindersztuby, zaczęła się namiętnie całować, a następnie pan włożył pani rękę pod spódnicę (!). Chodzi o doraźne reagowanie w takich sytuacjach. Powiedziałam żartem, "iż widzę, że ich miłość wzięła, ale mnie to dekoncentruje i żenuje, więc niech opuszczą salę i udadzą się do stosowniejszej niż uniwersytet świątyni miłości". Nie zawstydzili się w ogóle, grupa się zaśmiała, ale przynajmniej przestali.

- No to sprawdźmy. Najnowszy rocznik demograficzny GUS za rok 2009 podaje, że 4,9 proc. kobiet w wieku 19 lat i poniżej urodziło w tym roku dzieci i tendencja jest spadkowa. Matki w wieku poniżej 16 lat w tym samym roku urodziły 401 dzieci. Jak dotąd nie ma epidemii ciąż wśród nastolatek. A to, że dziewczęta mają problemy, wcale nie znaczy, że wszystkie 14-latki prowadzą bogate życie seksualne. Zauważmy, iż seks i rodzina to tematy, na których wszyscy się znają, bo każdy ma jakieś doświadczenia. Ale w tej wiedzy jest mnóstwo jawnych i ukrytych stereotypów. Należy do nich przekonanie, że to głównie młodzież tworzy nowe wzorce życia rodzinnego i seksualnego. To nie do końca prawda.

Gimnazjaliści stwierdzili w badaniu dla GazetaEdukacja.pl, że miłość to najistotniejszy warunek do osiągnięcia szczęścia w życiu. Ich rodzice stawiają na udane małżeństwo i posiadanie dzieci.

- To wynik dosyć banalny i zrozumiały. Odbija doświadczenia społeczne tych dwóch grup. Rzecz także w tym, że obecne babcie i dziadkowie przeżyli rewolucję seksualną i nie zawsze mogą pokazać wnukom tradycyjne życie rodzinne. Rozchwianie norm współżycia rodzinnego jest też "winą" rodziców.

Jak uczyć o seksie nastolatki?

Agata Stanisz z Poznania napisała ciekawą pracę doktorską o praktykowaniu pokrewieństwa we współczesnej Polsce. Przez pięć lat obserwowała około setki rodzin. Stwierdziła, że tzw. normalna rodzina to rzadkość. W każdej znajdzie się albo jakaś "nienormalna" ciotka żyjąca z młodszym partnerem, albo stryj o dziwnych skłonnościach, albo dziadkowie, którzy wolą używać życia i są "nadmiernie" kochliwi, zamiast bujać wnuki na kolanach. Nie ma prawie rodzin, w których ktoś nie żyłby na kocią łapę. Sytuacje "nieprzyzwoite", ekstremalne też się praktykuje od dawna, zanim dzisiejsza młodzież pojawiła się na świecie. Dzieci i młodzież mają szeroki wachlarz wyboru zachowań nie tylko ze świata norm i wartości, ale także z codziennych obserwacji.

Z czego wybierają?

- Są grupy młodych ludzi, w których obserwujemy powrót do wręcz wiktoriańskich norm życia seksualnego, łącznie z zachowaniem czystości przedmałżeńskiej. Inne wybierają ludowo-popkulturowy wymiar tradycji - ślub i wesele na 300 osób, a potem życie jak Bóg da. Jeszcze inni młodzi, często mający zdecydowanie nieudane wzorce życia rodzinnego, próbują sprostać mitowi rodziny dużej, ciepłej, z żoną, która nie pracuje, tylko zajmuje się dziećmi. Inni reagują na tempo i wymogi współczesnego życia. Kobiety chcą i muszą pracować, żeby wspomóc domowy budżet albo po to, by mieć własne pieniądze. Trzy K - kościół (Kirche), kuchnia (Kueche), dzieci (Kinder) - to nie dla nich. Trend emancypacyjny powiązany z feminizmem i niezłym wykształceniem kobiet widzimy gołym okiem w demografii. Pierwsze dziecko rodzi się późno, w ogóle dzieci jest mało. To tylko kilka z możliwych wariantów. Nie ma jednego wzorca.

Czyli rodzina dziś to...

- Rodzina dziś przeżywana jest raczej - jak to stwierdziła Stanisz - jako sieć bliskości niż siatka krewnych i powinowatych. Więzi quasi-rodzinne łączą np. trzy owdowiałe sąsiadki albo rodziców mieszkających z synem gejem i jego chłopakiem. Nie robi się z tego problemu, bo żyć trzeba. Fundament tradycyjnej rodzinności został podważony i w związki typu rodzinnego wchodzi się również z "obcymi" osobami. Ludzie szukają przede wszystkim wsparcia emocjonalnego, poczucia bliskości, i to niekoniecznie w "podstawowej komórce społecznej". Gdzie znajdą, tam się wiążą.

Młodzież trzeba uczyć, żeby wybrała tak jak my, dorośli, chcemy?

- Zmiana obyczajowa, która się od dłuższego czasu dokonuje, jest zbyt głęboka i wielowątkowa, żeby coś przewidzieć i sensownie temu przeciwdziałać. Trzeba patrzeć, co nastolatki wybierają i jak kształtują swoje drogi. Życzliwie, stanowczo i taktownie pomagać przechodzić przez dojrzewanie. I pamiętać, że często pod płaszczykiem epatowania golizną, seksem i bezczelnością w gruncie rzeczy ukrywają się stałe problemy ludzkiej natury: tożsamościowe, problemy z więziami, emocjami, władzą i kontrolą.

Wywiad nieautoryzowany.  Źródło: Gazeta Wyborcza

 

 

14:38, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
piątek, 14 stycznia 2011
antropologia rodziny. praktykowanie pokrewieństwa w wybranych środowiskach we współczesnej POlsce.

LINK DO DOKTORATU:

Antropologia rodziny. Praktykowanie pokrewieństwa w wybranych środowiskach we współczesnej Polsce.

21:08, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
co to jest ojcostwo?

21:06, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
czwartek, 13 stycznia 2011
Współczesna antropologia pokrewieństwa.

Syllabus zajęć obowiązkowych "Współczesna antropologia pokrewieństwa". Zajęcia będą się odbywały w semestrze letnim 2010/2011 w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UAM w Poznaniu.
prowadząca: dr Agata Stanisz.

 

 

22:01, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
środa, 22 grudnia 2010
IEIAK UAM: facebook

23:36, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
wtorek, 09 marca 2010
pomoc w rodzinie: forum

na forum gazeta.pl znalazłam to:

w jaki sposób pomagaja wam rodzice/teściowie?

15:13, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
bibliografia z dr (cz. 4)

Rapp Rayna. Family and class in contemporary America: notes toward an understanding of ideology. W: American Families. A Multicultural Reader. Red. Stephanie Coontz, Maya Gabrielle. New York: Routledge, 1999, s. 180-196.

Rerrich Maria S. Modernizing the patriarchal family in West Germany. Some Findings on the Redistribution of Family Work between Women. European Journal of Women’s Studies 1996, nr 3, s. 27-34.

Rivers William H. R. The Genealogical Method of Anthropological Inquiry. Sociological Review 1910, nr 3, s. 1-12.

Robinson Victoria. Problematic Proposals: Marriage and Cohabitation. Feminism and Psychology 2003, nr 13, s. 437- 441.

Rodzina w czasach szybkich przemian. Roczniki Socjologii Rodziny. Studia Socjologiczne oraz Interdyscyplinarne 2002, t. XIII.

Rodzina w okresie transformacji systemowej. Red. Adam Kurzynowski. Warszawa: Wydawnictwo WSP Towarzystwa Wiedzy Powszechnej, 1995.

Rodzina w zmieniającym się społeczeństwie polskim. Red. Wielisława Warzywoda-Kruszyńska, Piotr Szukalski. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2004.

Rosaldo Michelle, Lamphere Louise. Introduction. W: Women, Culture and Society. Red. Michelle Rosaldo, Louise Laphere. Stanford: Stanford University Press, 1974, s. 1-16.

Rosser Colin, Harris Christopher. The Family and Social Change. A Study of Family and Kinship in a South Wales Town. London: Routledge and Paul Kegan, 1983.

Rudd Elizabeth C. Reconceptualizing gender in postsocialist transformation. Gender and Society 2000, nr 14, 517-536.

Ryan Mary P. The public and the private good. Across the great divide in women’s history. Journal of Women's History 2003, nr 2, s. 10-24.

Sandfield Anna. Talking divorce: the role of divorce in women’s constructions of relationship status. Feminism and Psychology 2006, nr 16, s. 155-173.

Sassler Sharon, McNally James. Cohabiting couples’ economic circumstances and union transition: a re-examination using multiple imputation techniques. Social Science Research 2003, nr 32, s. 553-578.

Seward Rudy R., Yeatts Dale E., Amin Iftekhar. Employment Leave and father’s involvement with children. According to mothers and fathers. Man and Masculinity 2006, nr 4, s. 405-427.

Scheffler Harold W. Kinship semantics. Annual Review of Anthropology 1972, Vol. 1, s. 309-328.

Schneider David M. A Critique of the Study of Kinship. Ann Arbor: University of Michigan Press, 1984.

Schneider David M. American Kinship: A Cultural Account. Chicago: University of Chicago Press, 1980.

Schneider David M. The Distinctive features of Matrilineal Descent Groups. W: Matrilineal Kinship. Red. David. M. Scheider, Kathleen Gough. Berkeley-Los Angeles: University of California Press, 1961, s. 1-30.

Schneider David M. Więzi rodzinne, narodowe i religijne w kulturze amerykańskiej: próba zdefiniowania więzi rodzinnych. Przeł. Mariola Flis. W: Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej. Kontynuacje. Red. Marian Kempny, Ewa Nowicka. Warszawa: PWN, 2004, s. 301-311.

Sevon Eija. Timing motherhood: experiencing and narrating the choice to become a mother. Feminism and Psychology 2005, nr 15, s. 461-482.

Shantz J. A marriage of convenience: anarchism, marriage and borders. Feminism and Psychology 2004, nr 14, s. 181-187.

Singley Susan G., Hynes Kathryn. Transitions to parenthood. Work-family policies, gender and the couple context. Gender and Society 2005, nr 19, s. 376-395.

Simpson Bob. On Gifts, Payments and Disputes: Divorce and Changing Family Structures in Contemporary Britain. The Journal of the Royal Anthropological Institute 1997, nr 4, s. 731-745.

Slany Krystyna. Alternatywne formy życia małżeńsko-rodzinnego w ponowoczesnym świecie. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos, 2002.

Słownik etnologiczny. Terminy ogólne. Red. Zofia Staszczak. Warszawa-Poznań: PWN, 1987.

Spade Joan Z. Wives’ and husbands’ perceptions of why wives work. Gender and Society 1994, nr 8, s. 170- 188.

Spenier Graham B., Glick Paul C. The Life Cycle of American Families: an expanded analysis. Journal of Family History 1980, nr 1, s. 97-111.

Stack Carol B. The Kindred of Viola Jackson. Residence and Family Organization of an Urban Black American Family. W: Urban Life. Readings in Urban Anthropology. Red. George Gmelch, Walter P. Zenner. Illinois: Waveland Press 1996, s. 323-334.

Staszczak Zofia. Rytuał. W: Słownik etnologiczny. Terminy ogólne. Red. Zofia Staszczak. Warszawa - Poznań: PIW, 1987, s. 321-322.

Stanisz Agata. Emocje i intymność w antropologicznym procesie badawczym. Problemy z tożsamościami. W: Teren w antropologii. Red. Tarzycjusz Buliński, Mariusz Kairski. [w druku]

Stanisz Agata. O sprzątaniu i przedmiotach, czyli jak zrobić dom. Na podstawie badań antropologicznych. Poznań: UAM, 2005.

Stone Lawrence. The Family, Sex and Marriage in England, 1500-1800. New York: Harper and Row, 1977.

Strathem Marylin. After Nature: English Kinship in the Late Twentieth Century. Cambridge: Cambridge University Press, 1992.

Styl życia. Koncepcje, propozycje. Red. Andrzej Siciński, Warszawa: PWN, 1976.

Sulima Roch. Antropologia codzienności. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2000.

Sułkowski Łukasz. Organizacja a rodzina. Więzi rodzinne w życiu gospodarczym. Toruń: TNOiK, 2004.

Systemy wartości a procesy demograficzne. Red. Krystyna Slany, Agnieszka Małek, Izabela Szczepaniak-Wiecha. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos, 2003.

Sytuacja rodzin i polityka rodzinna w Polsce. Uwarunkowania demograficzne i społeczne. Red. Danuta Graniewska. Warszawa: IPiSS, 2004.

Szukalski Piotr. Przepływy międzypokoleniowe jako obszar działań na rzecz poprawy powstawania i funkcjonowania rodzin w różnych fazach ich rozwoju. W: Sytuacja rodzin i polityka rodzinna w Polsce. Uwarunkowania demograficzne i społeczne. Red. Danuta Graniewska. Warszawa: IPiSS, 2004, s. 94-104.

Szynkiewicz Sławoj. Lewirat. W: Słownik etnologiczny. Terminy ogólne. Red. Zofia Staszczak. Warszawa-Poznań: PWN, 1987, s. 209-210.

Szynkiewicz Sławoj. Małżeństwo grupowe. W: Słownik etnologiczny. Terminy ogólne. Red. Zofia Staszczak. Warszawa-Poznań: PWN, 1987, s. 225-226

Szynkiewicz Sławoj. Małżeństwo kuzynowskie. W: Słownik etnologiczny. Terminy ogólne. Red. Zofia Staszczak. Warszawa-Poznań: PWN, 1987, s. 226-227.

Szynkiewicz Sławoj. Patriarchat. W: Słownik etnologiczny. Terminy ogólne. Red. Zofia Staszczak. Warszawa-Poznań: PIW 1987, s. 271-272.

Szynkiewicz Sławoj. Pokrewieństwo: studium etnologiczne. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1992.

Szynkiewiecz Sławoj. Wymiana małżeńska. W: Słownik etnologiczny. Terminy ogólne. Red. Zofia Staszkiewicz. Warszawa–Poznań: PIW, 1987, s. 370-372.

Szynkiewicz Sławoj. Zakaz kazirodztwa. W: Słownik etnologiczny. Terminy ogólne. Red. Zofia Staszczak. Warszawa-Poznań: PWN, 1987, s. 375-376.

Szykiewicz Sławoj. Zasada wzajemności. W: Słownik etnologiczny. Terminy ogólne. Red. Zofia Staszkiewicz. Warszawa–Poznań: PIW, 1987, s. 378-379.

Terray Emmanuel. Marxism and "Primitive" Societies. New York: Monthly Review, 1972.

Tindall Allan B. Theory in the study of cultural transmission. Annual Review of Anthropology 1976, nr 5, s. 195-208.

Tuan Yi-Fu. Przestrzeń i miejsce. Przeł. Agnieszka Morawińska. Wstępem opatrzył Krzysztof Wojciechowski. Warszawa: PIW, 1987.

Turner Christopher. Family and Kinship in Modern Britain. New York: Humanities Press, 1969.

Wachowiak Anna. Współczesne problemy socjologii rodziny. Poznań: Wydawnictwo Akademii Rolniczej im. Augusta Cieszkowskiego, 2001.

Wall Glenda. Moral constructions of motherhood in breastfeeding discourse. Gender and Society 2001, nr 15, s. 592-608.

Wartości a style życia rodzin. Socjologiczne badania rodzin miejskich na Górnym Śląsku. Red. Wojciech Świątkiewicz. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 1993.

Wciórka Bogna. Aspiracje finansowe i deprywacje potrzeb Polaków. Komunikat CBOS nr: 2737 [online] [Dostęp 06.07.2005]. Dostępny w Internecie: http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2002/K_113_02.PDF

Wciórka Bogna. Co zawdzięczamy swoim babciom i dziadkom? Komunikat CBOS nr: 2452. [online] [Dostęp 06.07.2005]. Dostępny w Internecie: http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2001/K_008_01.PDF

Wciórka Bogna. Materialny wymiar życia rodzin. Komunikat CBOS nr: 2699. [online] [Dostęp 06.07.2005]. Dostępny w Internecie: http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2009/K_061_09.PDF

Wciórka Bogna. Opinie o postępowaniu rodziców wobec dorastających dzieci. Komunikat CBOS nr: 2035. [online] [Dostęp 06.07.2005]. Dostępny w Internecie: http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/1998/K_166_98.PDF

Wciórka Bogna. Polityka państwa wobec rodziny – ocena, społeczne postulaty. Komunikat CBOS nr: 1697. [online] [Dostęp 06.07.2005]. Dostępny w Internecie: http://www.zigzag.pl/cbos/details.asp?id=1697&q=a1

Wciórka Bogna. Strategie radzenia sobie z problemami finansowymi. Komunikat CBOS nr: 2721. [online] [Dostęp 06.07.2005]. Dostępny w Internecie: http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2002/K_097_02.PDF

Wciórka Bogna. W kręgu rodziny i przyjaciół. Komunikat CBOS nr: 3051. [online] [Dostęp 06.07.2005]. Dostępny w Internecie http://www.zigzag.pl/cbos/details.asp?q=a1&id=3051

Weiner Annette B. Inalienable Possessions: The Paradox of Keeping While Giving. Berkeley: University of California Press, 1992.

Weston Kath. Families We Choose: Lesbians, Gays, Kinship. New York: Columbia University Press, 1992.

Weston Kath. Forever is a long time: romancing the real in gay kinship ideologies. W: Naturalizing Power: Essays in Feminist Cultural Analysis. Red. Sylvia J. Yanagisako, Carol Delaney. New York: Routledge, 1995, s. 87-110.

Whitten Norman E. Jr., Witten Dorothea S. Social strategies and social relationships. Annual Review of Anthropology 1972, vol. 1, s. 247-270.

Wierzchoniówna A. Pomoc wzajemna w wypadkach szczególnych. Prace i Materiały Etnograficzne 1951, t. VIII/IX, s. 562-567.

Wirth Louis. Urbanism as a Way of Life. The American Journal of Sociology 1938, nr 1, s. 1-24.

Woźniak Zbigniew. Bezpieczeństwo socjalne rodziny. Roczniki Socjologii Rodziny. Studia Socjologiczne oraz Interdyscyplinarne 1994, t. VI, s. 285- 300.

Valocchi Stephen. Not yet queer enough. The lessons of queer theory for the sociology of gender and sexuality. Gender and Society 2005, nr. 19. 750-768.

Vivienne Elizabeth. To Marry, or Not to Marry: That is the Question. Feminism and Psychology 2003, nr 4, s. 426-431.

Yanagisako Sylvia J. Family and Household: The Analysis of Domestic Groups. Annual Review of Anthropology 1970, vol. 8, s. 161-205.

Yanagisako Sylvia J. Variance in American kinship: implications for cultural analysis. American Ethnologist 1978, vol. 5, s. 15-29.

Yanagisako Sylvia J., Collier Jane F.. O ujednoliconą analizę płci kulturowej i pokrewieństwa. Przeł. Ewa Klekot. W: Gender. Perspektywa antropologiczna. T.1. Red. Renata E. Hryciuk, Agnieszka Kościańska. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2007, s. 21-59.

Young Michael, Willmott Peter. The symmetrical family: a study of work and leisure in the London region. London: Routledge and Kegan Paul, 1973.

Zajicek Anna M., Calasanti Toni M. Patriarchal Struggles and State Practices. A feminist, political-economic view. Gender and Society 1998, nr 12, s. 505-527.

Zenner Walter P. Introduction: Part Four: Family, Kinship, and Interpersonal Relations. W: Urban Life. Readings in Urban Anthropology. Red. George Gmelch, Walter P. Zenner. Illinois: Waveland Press, 1996, s. 298-307.

Zenner Walter P. The Transnational Web of Syrian-Jewish Relations. W: Urban Life. Readings in Urban Anthropology. Red. George Gmelch, Walter P. Zenner. Illinois: Waveland Press, 1996, s. 459-472.

Żurek Aldona. Osoby samotne życiowo jako zjawisko społeczne. Roczniki Socjologii Rodziny. Studia Socjologiczne oraz Interdyscyplinarne 2003, t. XV, s. 123-136.

 

15:12, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
bibliografia z dr (cz. 3)

Laslett Peter. The history of the family. W: Household and Family in Past Time. Red. Peter Laslett, Richard Wall. London: Cambridge University Press, 1972.

Leach Edmund. Brain twister. The New York Review of Books 1967, nr 12, 6-10.

Leach Edmund. Political systems of highland Burma: A study of Kachin social structure. Harvard: Harvard University Press, 1954.

Leaf Murray J. Experimental-Formal Analysis of Kinship. Ethnology 2006, nr 4, s. 305-329.

Lindholm Charles. Generosity and Jealousy. The Swat Pukhtun of Northern Pacistan. New York: Columbia University Press, 1982.

Lopata Helena, Thorne Berrie. On the Term ‘Gender Roles’. Signs 1978, nr 3, s. 718-721.

Lutz Catherine, White Geoffrey M. The Anthropology of Emotions. Annual Review of Anthropology 1986, nr 15, s. 405-436.

Maher Vanessa A. Possession and dispossession. Maternity and mortality in Morocco. W: Interest and Emotion. Red. Hans Medick, David W. Sabean. Cambridge: Cambridge University Press, 1984, s. 103-128.

Maine Henry S. Ancient Law: its Connection with the Early History of Society and its Relation to Modern Ideas. London: John Murray, 1861.

Malikowski Marian. Przestrzeń jako wymiar struktury społecznej i społecznych nierówności. Studia Socjologiczne 1994, nr 1, s. 93-105.

Marchbank Paul, Marchbank Heather. Life after marriage. Feminism and Psychology 2003, nr 13, s. 464-468.

Marody Mirosława, Giza-Poleszczuk Anna. Być kobietą, być mężczyzną – czyli o przemianach tożsamości związanej z płcią we współczesnej Polsce. W: Między rynkiem a etatem. Społeczne negocjowanie polskiej rzeczywistości. Red. Mirosława Marody. Warszawa: Scholar, 2000, s. 44-74.

Masciadrelli Brian. P., Pleck Jospeh. H., Stueve Jeffrey L. Father’s role model perceptions. Themes and linkages with involvement. Men and Masculinities 2006, nr 9, s. 23-33.

Mauss Maurice. Szkic o darze. Forma i podstawa wymiany w społecznościach archaicznych. W: Socjologia i antropologia. Tłum. Krzysztof Pomian, Jerzy Szacki, Marcin Król. Warszawa: KR, 2001.

McAllister Patric. Domestic space, habitus and Xhosa ritual beer-drinking. Ethnology 2004, nr 2, s. 117-135.

McCloskey Laura Ann. Socioeconomic and Coercive Power within the Family. Gender and Society 1996, nr 10, s. 449-463.

McKinley Robert. The Philosophy of Kinship: A Reply to Schneider's Critique of the Study of Kinship. W: The Cultural Analysis of Kinship. The legacy of David Schneider. Red. Richard Feinberg, Martin Ottenheimer. Urbana-Chicago: University of Illinois Press, 2001, s. 141-167.

McLennan John F. Primitive Marriage: An Enquiry into the Origin of the Form of Capture in Marriage Ceremonies. Edinburg: A and C Black, 1865.

Meillassoux Claude. Maidens, Meal and Money: Capitalism and the Domestic Community. Cambridge: Cambridge University Press, 1984.

Mitchell Clyde J. Social Networks. Annual Review of Anthropology 1974, nr 3, s. 279-299.

Mitterauer Michael and Sieder Reinhart. The European family: patriarchy to partnership, 1400 to the present. Oxford: Blackwell, 1982.

Money and the morality of exchange. Red. Johnny Parry, Maurice Bloch. Cambridge: University Press, 1989.

Moore Henrietta L. Płeć kulturowa I status – wyjasnienie sytuacji kobiet. Przeł. Anna Ostrowska. W: Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej. Red. Marian Kempny, Ewa Nowicka. Warszawa: PWN, 2005, s. 309-339.

Moore Henrietta L. Space, Text and Gender. An anthropological Study of the Marakwet of Kenya. Cambridge: Cambridge University Press, 1986.

Morell Carolyn. Saying No: women’s experiences with reproduce refusal. Feminism and Psychology 2000, nr 10, s. 313-322.

Morgan Lewis H. Systems of Consanguinity and Affinity of the Human Family. Smithsonian Contributions to Knowledge, vol. 17. Washington: Smithsonian Institution, 1871.

Morris Rosalind C. All Made Up: Performance Theory and the New Anthropology of Sex and Gender. Annual Review of Anthropology 1995, nr 24, s. 567-592.

Mulliez Jean. Wola człowieka. W: Historia ojców i ojcostwa. Red. Jean Delumeau, Daniel Roche. Przeł. Jan Radożycki, Maria Paleotti-Radożycka. Warszawa: Volumen, 1995, s. 279-322.

Munn James. Diagnosising the Identity Crisis of Culture. Are we Learning Nothing from History? Critical Horizons 2000, nr 2, s. 341-265.

Muxel Anne. Family Memory. A Sociology of Intimacy. [online] [Dostęp 10.01.2010] Dostępny w Internecie: http://www.cnrs.fr/cw/en/pres/compress/memoire/muxel.htm

Mynarska Monika, Bernardi Laura. Meanings and attitudes attached to cohabitation in Poland: Qualitative analyzes of the slow diffusion of cohabitation among the young generation. Demographic Research 2007, vol.17, s. 519-552.

Needham Rodney. Remarks on the analysis of kinship and marriage. W: Rethinking Kinship and Marriage. Red. Rodney Needham. London: Tavistock, 1971, s. 1-34.

Neiburg Frederico. Intimacy and the public sphere. Politics and culture in the Argentinian national space, 1946-55. Social Anthropology 2003, nr 1, s. 63-78.

Nilep Chad. Practice and Domination. Toward a theory of political macro-economy. Colorado Research in Linguistics 2004, vol. 17, s. 1-12.

Notko Marianne, Sevon Eija. Problematic Woman to Woman Family Relation. European Journal of Women’s Studies 2006, nr 13, s. 135- 147.

Ono Hiromi, Raymo James M. Housework, market work, and „doing gender” when marital satisfaction declines. Social Science Research 2006, nr 35, s. 823-850.

Orloff Ann S. Women's Employment and Welfare Regimes: Globalization, Export Orientation and Social Policy in Europe and North America". Social Policy and Development. Programme. Vol. 12. Geneva: United Nations Research Institute for Social Development, 2002.

Ortner Sherry. Is Female to Male as Nature is to Culture? W: Women, Culture and Society. Red. Michelle Rosaldo, Louise Laphere. Stanford: Stanford University Press, 1974, s. 67-88.

Pahl Jan S. The Allocation of Money and the Structuring of Inequality Within Marriage. Sociological Review 1983, nr 31, s. 237-262.

Pareman Carole. The Sexual Contract. Stanford: Stanford University Press, 1988.

Pasternak Burton. Introduction to Kinship and Social Organization. New York: Prentice-Hall, 1976.

Peletz Michael G. Kinship Studies in late Twentieth-Century Anthropology. Annual Review Anthropology 1995, nr 24, s. 343-372.

Penkala-Gawęcka Danuta. Filiacja. W: Słownik etnologiczny. Terminy ogólne. Red. Zofia Staszczak. Warszawa-Poznań: PWN, 1987, s. 123-124.

Penkala-Gawęcka Danuta. Pokrewieństwo. W: Słownik etnologiczny. Terminy ogólne. Red. Zofia Staszczak. Warszawa-Poznań: PWN, 1987, s. 282-286.

Peterson Spike V. Rereading public and private: the dichotomy that is not one. SAIS Review 2000, nr 2, s. 11- 29.

Pine Frances. Góralskie wesele. Pokrewieństwo, płeć kulturowa i praca na tereneach wiejskich socjalistycznej i postsocjalistycznej Polski. Przeł. Agnieszka Kościańska, Michał Petryk. W: Gender. Perspektywa antropologiczna. T.1. Red. Renata E. Hryciuk, Agnieszka Kościańska. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2007, s.76-89.

Pine Frances. Naming the house and naming the land: kinship and social groups in the Polish highlands. Journal of the Royal Anthropological Institute 2006, vol. 2, nr 2, s. 443-456.

Poleszczuk Jan. Rodzina, małżeństwo, prokreacja: racjonalizacja strategii reprodukcyjnych. W: Polacy wśród Europejczyków. Red. Aleksandra Jasińska-Kania, Mirosława Marody, Warszawa: Scholar, 2000, s. 257-279.

Pszczółkowska Dominika. Kobiety w UE zarabiają mniej niż mężczyźni. [online] [Dostep 06.02.2010]. Dostepny w Internecie: http://wyborcza.pl/1,75477,3184022.html

Przybył Iwona. Role małżeńskie na tle wybranych ujęć teoretycznych. Roczniki Socjologii Rodziny. Studia socjologiczne oraz interdyscyplinarne 1997, t. IX, s. 81-96.

Pugh Allison J. Selling compromise. Toys, motherhood and the cultural deal. Gender and Society 2005, nr 19, s. 729-749.

15:12, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
bibliografia z dr (cz. 2)

Davis John. An anthropologist’s view of exchange. Social Anthropology 1996, vol. 4, s. 213-226.

De Haan Henk. In the Shadow of the Tree: Kinship, Property and Inheritance among Farm Families. Amsterdam: Het Spinhuis, 1994.

Dick Bob. Grounded theory: a thumbnail sketch (2005). [online] [Dostęp 04.01.2010]. Dostępny w Internecie: http://www.scu.edu.au/schools/gcm/ar/arp/grounded.html

Dom we współczesnej Polsce. Szkice. Red. Piotr Łukasiewicz, Andrzej Siciński. Wrocław: „Wiedza o Kulturze”, 1992.

Domański Henryk. Zadowolony niewolnik idzie do pracy. Postawy wobec aktywności zawodowej kobiet w 23 krajach. Warszawa: IFiS PAN, 1999.

Doniec Renata. Rodzina wielkiego miasta. Przemiany społeczno-moralne rodziny w świadomości trzech pokoleń. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2000.

Duindam Vincent, Spruijt Ed. The reproduction of fathering. Feminism and Psychology 2002, nr 12, s. 28-32.

Duvall Evelyn, Miller Brent C. Marriage and Family Development. New York: Harper Collins Publishers, 1984.

Elias Norbert. The Civilizing Process The Development of Manners Changes in the Code of Conduct and Feeling in Early Modern Times. Przeł. Edmund Jephcott. New York: Urizen Books, 1978.

Elvin-Nowak Ylva, Thomsson Helene. Motherhood as idea and practice. A discursive understanding of employed mothers in Sweden. Gender and Society 2001, nr 15, s. 407-428.

Esping-Andersen Gøsta. The Three Worlds of Welfare Capitalism. Cambridge: Princeton University Press, 1990.

Falkowska Macieja. Kobiety o równości płci w życiu zawodowym. Komunikat CBOS nr: 1695. [online] [Dostęp 06.07.2005]. Dostępny w Internecie: http://www.zigzag.pl/cbos/details.asp?q=a1&id=1695

Falkowska Macieja. Opinie o prawnych gwarancjach równości płci. Komunikat CBOS nr: 2244. [online] [Dostęp 06.07.2005]. Dostępny w Internecie: http://www.zigzag.pl/cbos/details.asp?id=2244&q=a1

Falkowska Macieja. Rodzina: wartość uznawana czy realizowana. Komunikat CBOS nr: 1085. [online] [Dostęp 06.07.2005]. Dostępny w Internecie: http://www.zigzag.pl/cbos/details.asp?q=a1&id=1283

Falkowska Macieja. Wychowanie dzieci w rodzinie i opieka nad nimi. Komunikat CBOS nr: 2037. [online] [Dostęp 06.07.2005]. Dostępny w Internecie: http://www.zigzag.pl/cbos/details.asp?q=a1&id=2037

Family and Society. Selections from the Annales Economies, Societies, Civilizations. Red. Robert Forster, Orest A. Ranum. Baltimore - London: The Johns Hopkins University Press, 1976.

Finlay Sara-Jane, Clarke Victoria. A marriage of inconvenience? Feminist perspectives on marriage. Feminism and Psychology 2003, nr 12, s. 415-420.

Firth Raymond, Hubert Jane, Forge Anthony. Families and their Relatives. Kinship in a Middle Class Sector of London. An Anthropological Study. London: Routledge and Kegan Paul, 1969.

Fowler Rebekah I., Fuehrer Ann. Women’s marital names: an interpretive study of name retainers’ concepts of marriage. Feminism and Psychology 1997, nr 3, 315-320.

Fox Robin. Kinship and Marriage: An Anthropological Perspective. Harmondsworth: Penguin, 1967.

Frątczak Joanna. Kształt polityki społecznej wobec rodziny w dobie transformacji systemowej. Roczniki Socjologii Rodziny. Studia socjologiczne oraz interdyscyplinarne 2002, t. XIII, s. 177-184.

Gajda Piotr M. Prawo małżeńskie Kościoła Katolickiego. [online] [Dostęp 20.01.2010]. Dostępny w Internecie: http://www.opoka.org.pl/biblioteka/T/TA/TAI/pr_malzenskie_03.html#p23

Gawlina Zofia. Macierzyństwo jako wartość w kontekście przemian społecznych. Roczniki Socjologii Rodziny. Studia socjologiczne oraz interdyscyplinarne 2003, t. XV, s. 33-46.

Gerson Kathleen. Moral Dilemmas, Moral Strategies and the Transformation of Gender. Lessons from Two Generations of Work of Family Change. Gender and Society 2002, nr 1, s. 8-28.

Giza-Poleszczuk Anna. Rodzina i system społeczny. W: Wymiary życia społecznego. Polska na przełomie XX i XXI wieku. Red. Mirosława Marody. Warszawa: Scholar, 2002, s. 272-301.

Glaser Barney G. Constructivist Grounded Theory? Qualitative Social Research 2002, nr 3. [online] [Dostęp 10.01.2007]. Dostępny w Internecie: http://www.qualitative-research.net/fqs/

Glaser Barney G., Holton Judith. Remodeling Grounded Theory. Qualitative Social Research 1995, nr 2. [online] [Dostęp 10.01.2007]. Dostępny w Internecie: http://www.qualitative-research.net/fqs/

Glick Paul C. The Family Life Cycle and Social Change. Family Life Education 1989, nr 38, s. 123-129.

Gluckman Max. Custom and Conflict in Africa. Oxford: Basil Blackwell, 1955.

Goody Jack. Production and reproduction: a comparative study of the domestic domain. Cambridge: Cambridge Studies in Social Anthropology, 1976.

Goody Jack. The Development of the Family and Marriage in Europe. Cambridge: University Press, 1983.

Grandits Hannes, Heady Patrick. Distinct inheritances: property, family and community in a changing Europe. Münster: LIT, 2003.

Gullestad Marianne. From Obedience to Negotiation: Dilemmas in the Transmission of Values Between the Generation in Norway. The Journal of the Royal Anthropological Institute 1996, nr 1, s. 25-42.

Gupta Sanjiv. Her money, her time: women’s earnings and their housework hours. Social Science Research 2006, nr 35, s. 975-999.

Haig Brian D. Grounded Theory as Scientific Method. Philosophy of Education (1995).[online] [Dostęp 04.01.2010]. Dostępny w Internecie http://www.ed.uiuc.edu/EPS/PES-Yearbook/95_docs/haig.html

Handler Lisa. In the Fraternal Sisterhood. Sororities as Gender Strategy. Gender and Society 1995, nr 9, s. 236-253.

Harris Christopher Ch. The Family and Industrial Society. London-Boston: G. Allen & Unwin 1983.

Herzfeld Michael. Zażyłość kulturowa. Poetyka społeczna w państwie narodowym. Przeł. Michał Buchowski. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2007.

Historia ojców i ojcostwa. Red. Jean Delumeau, Daniel Roche. Przeł. Jan Radożycki, Maria Paleotti-Radożycka. Warszawa: Volumen, 1995.

Historia życia prywatnego Tom 5. Od I wojny światowej do naszych czasów. Red. Antoine Prost, Gerard Vincent. Przeł. Katarzyna Skawina, Antoni Pierchała, Edyta Trojańska. Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2000.

Holter Øystein G. Men’s work and family. Reconciliation in Europe. Men and Masculinities 2007, nr 9, s. 425-456.

Horn Wade F. Fatherhood, Cohabitation and Marriage. Gender Issues 2006, nr 4, s. 21-35.

Howell Signe, Melthuus Marit. Studia nad pokrewieństwem, osobą ludzką czy nad płcią kulturową. Przeł. Agnieszka Kościańska. W: Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej. Red. Marian Kempny, Ewa Nowicka. Warszawa: PWN, 2005, s. 309-339.

Hurstel Françoise, de Parseval Delaisi G. Stale podejrzewany. W: Historia ojców i ojcostwa. Red. Jean Delumeau, Daniel Roche. Przeł. Jan Radożycki, Maria Paleotti-Radożycka. Warszawa: Volumen, 1995, s. 373-392.

Jabłoński Daniel, Ostasz Lech. Zarys wiedzy o rodzinie, małżeństwie, kohabitacji i konkubinacie. Perspektywa antropologii kulturowej i ogólnej. Olsztyn: Adiaphora, 2001.

Jalusic Vlasta. Between the Social and the Political. Feminism. Citizenship of an Ardentian Perspective in Eastern Europe. European Journal of Women’s Studies 2002, nr 9, 103-118.

Jankowiak William, Sudakov Monika, Wilreker Benjamin C. Co-wife conflict and co-operation. Ethnology 2005, nr 1, s. 81-98.

Jóźwiak Janina, Kotowska Irena E., Kowalska Irena. Procesy demograficzne, rynek pracy, edukacja. W: Ekonomiczne i społeczne efekty edukacji: Seminarium, Warszawa, grudzień 2000. Red. Warszawa : IPWC, 2000.

Jusiak Janusz. Współczesna filozofia procesu (2008). [online] [Dostęp: 09.12.2008] Dostępny w Internecie: http://bacon.umcs.lublin.pl/~jjusiak/filozofia.html

Kaniowska Katarzyna. Antropologia i problem pamięci. PSL-Konteksty 2003, nr 3-4, s. 57-65.

Karpińska Grażyna. E. Miejsce wyodrębnione ze świata. Przykład łódzkich kamienic czynszowych. Łódź: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, 2000.

Karpińska Grażyna E., Kopczyńska-Jaworska Bronisława, Woźniak Anna. Pracować żeby żyć, żyć żeby pracować. Warszawa- Łódź: PWN, 1992.

Kasic Biljana. Feminist Cross-Mainstreaming within ‘East–West’ Mapping. A Postsocialist Perspective. European Journal of Women’s Studies 2004, nr 4, s. 473-485.

Kawalec Ilona. Kontakty rodzinne dorosłych Polek. Komunikat CBOS nr: 1091 [online] [Dostęp 06.07.2005]. Dostępny w Internecie: http://www.zigzag.pl/cbos/details.asp?q=a1&id=1091

Kawula Stanisław. Kształty rodziny współczesnej. Szkice familologiczne. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2005.

Kenney Catherine T. The power of the purse. Allocative Systems and Inequality in Couple Households. Gender and Society 2006, nr 20, s. 354- 381.

Keefe Susan E. The Myth of the Declining Family. Extended Family Ties among Urban Mexican-Americans and Anglo-Americans. W: Urban Life. Readings in Urban Anthropology. Red. George Gmelch, Walter P. Zenner. Illinois: Waveland Press 1996, s. 308-322.

Kessler Suzanne J., McKenna Wendy. Gender construction in everyday life: transsexualism (abridged). Feminism and Psychology 2000, nr 10, 11-29.

Kinship, Networks and Exchange. Red. Thomas Schweitzer, Douglas R. White. Cambridge: University Press, 1998.

Kitzinger Celia, Wilkinson Sue. The Re-branding of Marriage: Why We Got Married Instead of Registering a Civil Partnership. Feminism and Psychology 2004, nr 1, s. 127-150.

Komarovsky Mirra. The Concept of Social Role Revisited. Gender and Society 1992, nr 6, s. 301-313.

Komorowska Jadwiga. Zwyczaje domowe w wielkim mieście. Kultura i Społeczeństwo 1979, nr 4, s. 147-175.

Kotlarska-Michalska Anna. Małżeństwo jako związek, wspólnota, instytucja, podsystem i rodzaj stosunku społecznego. Roczniki Socjologii Rodziny. Studia socjologiczne oraz interdyscyplinarne 1998, t. X, s. 49-66.

Kotlarska-Michalska Anna. The range of protective activities in Polish big city families. Roczniki Socjologii Rodziny. Studia socjologiczne oraz interdyscyplinarne 1992, t. IV, s. 251-258.

Kotlarska-Michalska Anna. Więź rodzinna jako szczególny rodzaj więzi społecznej. Roczniki Socjologii Rodziny. Studia socjologiczne oraz interdyscyplinarne 1992, t. IV, s. 17-32.

Kotowska Irena E., Zmiany modelu rodziny. Polska – kraje europejskie. Polityka Społeczna 2002, nr 4, s. 2-8.

Krane Julia, Davies Linda. Mothering under difficult circumstances. Challenges to working with battered woman. Affilia 2007, nr 22, s. 23-37.

Kwak Anna. Rodzina w dobie przemian. Małżeństwo i kohabitacja. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”, 2005.

 

15:11, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
bibliografia z dr (cz. 1)

BIBLIOGRAFIA---------------------------------------------------------------------------------------

 

Abrahamson Peter, Wehner Cecile. Family and/or work in Europe? Journal of Comparative Family Studies 2006, s. 153-170.

Adams Bert N. Kinship in an Urban Setting. Chicago: Markham Publishing Company, 1968.

Adamski Franciszek. Rodzina. Wymiar społeczno-kulturowy. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2002.

Allen Susan M., Webster Pamela S. When wives get sick. Gender role attitudes, marital happiness and husbands’ contribution to household labor. Gender and Society 2001, nr 15, s. 898-916.

Alsop Rachel, Hockey Jenny. Women’s reproductive Lives as a Symbolic Resource in Central and Eastern Europe. European Journal of Women’s Studies 2001, nr 8, s. 454-471.

Aronson Jane. Women’s sense of responsibility for the care of old people: „But who else is going to do it?”. Gender and Society 1992, nr 6, s. 8-27.

Atkinson Ti-Grace. Amazon Odyssey. New York: Links, 1974.

Biały Kamila, Wciórka Bogna. Opinie o kobietach pracujących zawodowo. Komunikat CBOS nr: 2971. [online] [Dostęp 06.07.2005]. Dostępny w Internecie: http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2003/K_125_03.PDF

Bailey Lucy. Bridging Home and Work in the Transition to Motherhood. A Discursive Study. European Journal of Women’s Studies 2000, nr 7, s. 53-70.

Barens John A. Class and committees in a Norwegian island parish. Human Relations 1954, nr 7, s. 39-58.

Barens John A. Graph theory and social networks. A technical comment on connectedness and connectivity. Sociology: The Journal of the British Sociological Association 1969, nr 3, s. 215-232.

Barens John A. Networks and political process. W: Social Networks in Urban Situations. Red. Clyde J. Mitchell. Manchester: Manchester University Press, 1969, s. 51-76.

Barens John A. Social Networks. Module of Anthropology 1972, nr 26, s. 1-29.

Barnard Alain, Good Anthony. Research practices in the study of kinship. Przedmową opatrzył Raymond Firth. London: Academic Press, 1984.

Barth Frederik. Cosmologies in the making: A generative approach to cultural variation in inner New Guinea. Cambridge: Cambridge University Press, 1987.

Baxter Janeen, Hewitt Belinda, Western Mark. Post-familial families and the domestic division of labour. Journal of Comparative Family Studies 2005, nr 4, s. 583-599.

Becker Gary S. A Treatise on the Family. Cambridge: Harvard University Press, 1991.

Becker Gary S. Ekonomiczna teoria zachowań. Przeł. Helena Hagemejerowa, Krzysztof Hagemejer. Warszawa: PIW, 1990.

Befu Harumi. Social exchange. Annual Review Anthropological 1977, nr 6, s. 255-281.

Benda-Beckmann Franz von, Benda-Beckmann Keebet von. Introduction to “Coping with insecurity: an ‘underall’ perspective on social security in the Third World”. Focaal 1994, nr 22/23, s. 7-31.

Benjamin Guzzo Karen. How do marriage market conditions affect entrance into cohabitation vs. marriage? Social Science Research 2006, nr 35, s. 332-355.

Blossfeld Hans P. The New Role of Women. Family Formation in Modern Societies. San Francisco: Boulder, 1995.

Bourdieu Pierre. Outline of the Theory of Practice. Przeł. Richard Nice. Cambridge: Cambridge University Press, 1993.

Brocki Marcin. Semioza pamięci w etnografii. PSL-Konteksty 2003, nr 3-4, s. 92-94.

Buchowski Michał. Reluctant Capitalists: Class and Culture in a Local Community in Western Poland. Berlin: Centre Marc Bloch 1997.

Buchowski Michał, Stanisz Agata. Kinship and Social Security in Poznań. W: Family, Kinship and State in Contemporary Europe. The View from Below: Nineteen Localities. Red. Patrick Heady, Peter Schweitzer. [w druku]

Buchowski Michał, Kołbon Izabela, Stanisz Agata. Some Aspects of Family Life in Dziekanowice. An Ethnographic Account. W: Family, Kinship and State in Contemporary Europe. The View from Below: Nineteen Localities. Red. Patrick Heady, Peter Schweitzer. [w druku]

Burns Angie. Looking for love in intimate heterosexual relationships. Feminism and Psychology 2000, nr 10, s. 481-485.

Caldwell John C. Toward a restatement of demographic transition theory. Population and Development Review 1976, nr 2, s. 321-366.

Calloway Linda Jo, Knapp Constance A. Using Grounded Theory to Interpret Interviews. [online] [Dostęp 10.01.2007]. Dostępny w Internecie: http://csis.pace.edu/~knapp/AIS95.htm

Campbell Lori D., Carrol Michael P. The incomplete revolution. Theorizing gender when studying men who provide care to aging parents. Men and Masculinities 2007, nr 9, s. 491-505.

Capdevila Rose. Motherhood and Political Involvement: the construction of gender and political identities. Feminism and Psychology 2000, nr 10, s. 486-490.

Charmaz Kathy. On Constructing Grounded Theory. Rozmowę przepr. Antony J. Puddephatt. Qualitative Sociology Review 2006, nr 3. [online] [Dostęp 23.01.2007]. Dostępny w Internecie http://www.qualitativesociologyreview.org

Cichowicz Marta. Poczucie bezpieczeństwa kobiet na rynku pracy. Ocena równości szans zawodowych kobiet i mężczyzn. Komunikat CBOS nr: 1112. [online] [Dostęp 06.07.2005]. Dostępny w Internecie: http://www.zigzag.pl/cbos/details.asp?id=1112&q=a1

Cichowicz Marta. Postawy wobec pracy i aspiracje zawodowe kobiet. Komunikat CBOS nr: 1085 [online] [Dostęp 06.07.2005]. Dostępny w Internecie: http://www.zigzag.pl/cbos/details.asp?q=a1&id=1093

Cichowicz Marta. Tradycyjny czy partnerski model rodziny Komunikat CBOS nr: 1085 [online] [Dostęp 06.07.2005]. Dostępny w Internecie: http://www.zigzag.pl/cbos/details.asp?q=a1&id=1085

Cihan Bolak Hale. When wives are major providers. Culture, gender and family work. Gender and Society 1997, nr 11, s. 409-431.

Collier Jane F. From Duty to Desire: Remaking Families in a Spanish Village. Princeton – New York: Princeton University Press, 1997.

Collier Jane F. Marriage and Inequality in Classless Societies. Stanford: Stanford University Press, 1988.

Collier Jane F., Rosaldo Michelle Z., Yanagisako Sylvia J. Czy rodzina istnieje? Nowe ujęcia antropologiczne. Przeł. Anna Ostrowska. Gender. Perspektywa antropologiczna. T.1. Red. Renata E. Hryciuk, Agnieszka Kościańska. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2007, s. 60-75.

Collier Jane F., Yanagisako Sylvia J. Gender and Kinship. Essays Toward a Unified Analysis. Stanford C.A.: Stanford University Press, 1992.

Connidis Ingrid A., McMullin Julie A. Sociological Ambivalence and Family Ties: A Critical Perspective. Journal of Marriage and Family 2002, nr 3, s. 558-567.

Cooper Altman Julie. Social motherhood revisited. Affilia 2003, nr 18, s. 80-86.

Craig Lyn. Does father care mean fathers share? A comparison of how mothers and fathers in intact families spend time with children. Gender and Society 2006, nr 20, s. 259-280.

Creed Gerald W. „Family values” and domestic economies. Annual Review of Anthropology 2000, nr 29, s. 329-350.

Croghan Rosaleen, Miell Dorothy. Strategies of resistance: “bad” mothers dispute the evidence. Feminism and Psychology 1998, nr 8, s. 445-464.

Custom and Conflict in British Society. Red. Ronald Frankenberg. Manchester: Manchester University Press, 1982.

Czarkowska Lidia. Antropologia ekonomiczna. Elementy teorii. Warszawa: Wydawnictwo WSPiZ, 1999.

 

15:10, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
sobota, 19 września 2009
konferencja: "Postawy rodzicielskie współczesnych ojców"

"Postawy rodzicielskie współczesnych ojców" - międzynarodowa konferencja naukowa

 

„Postawy rodzicielskie współczesnych ojców” – to tytuł międzynarodowej konferencji naukowej, która odbędzie się 16 października 2009 roku w Wyższej Szkole Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa w Poznaniu. Organizatorem konferencji jest Katedra Pedagogiki WSNHiD.

Współczesne zmiany warunków życia społecznego, podobnie jak i te zachodzące w strukturze i funkcjach rodziny radykalnie zmodyfikowały w niej rolę ojca. Rezultaty tych zmian widoczne są nie tylko w zróżnicowaniu akceptowanych dziś modeli rodziny, ale także odbijają się, bywa iż niekorzystnie, na społecznym funkcjonowaniu, psychice oraz fizycznym zdrowiu dziecka, które ponosi tej sytuacji pośrednie i bezpośrednie konsekwencje.

Także sami ojcowie nie do końca zdają sobie sprawę z bliskich oraz odległych następstw swojego wpływu na funkcjonowanie własnych dzieci. Warte badań i refleksji są tu różnorakie zagadnienia, takie jak: nieobecność ojca w domu, przejęcie niektórych funkcji wychowawczych przez instytucje, czy wreszcie niezrozumienie przez młodych mężczyzn znaczenia, jakie niesie w sobie funkcja ojcostwa.

Ideą konferencji jest stworzenie płaszczyzny dla wymiany poglądów na temat kondycji współczesnego ojcostwa i nadanie jej kompleksowego i głębokiego charakteru, także w rozumieniu historycznym i geograficznym, jak również dostarczenia zainteresowanym możliwości dzielenia się aktualnymi doświadczeniami, płynącymi z zaangażowanej praktyki społecznej.

Do dyskusji zapraszamy specjalistów z zakresu nauk psychologicznych, pedagogicznych, ekonomicznych, prawnych, politycznych, humanistycznych i medycznych oraz działaczy społecznych.

Ukazanie zagadnienia ojcostwa w różnych jego wymiarach i płaszczyznach powinno przyczynić się zarówno do optymalizowania współczesnej wiedzy na temat tego zagadnienia, jak i posłużyć konstruktywnej praktyce społecznej wobec tego szczególnego wyzwania.

Postawy rodzicielskie współczesnych ojców

16 października 2009 rok

PROGRAM

8.30 – 9.00 Rejestracja uczestników

9.00 -10.30 Sesja plenarna, sala 001

• Otwarcie konferencji i powitanie gości i uczestników – prof. dr hab. Karol Olejnik, Rektor Wyższej Szkoły Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa

• prof. dr hab. Maria Kujawska - Wizerunek ojca w społeczeństwie europejskim w XIX – XX w. (WSNHiD Poznań,UAM Poznań)

• prof. dr hab. Barbara Harwas-Napierała - Wzór osobowy ojca w rozwoju dziecka (UAM Poznań)

10.30 – 11.00 Przerwa na kawę

11.00 – 12.30 Sesje panelowe (Sesja I - sala 001, Sesja II - sala 312, Sesja III – sala 313)

Sesja I. Kulturowe wzory ojcostwa – dawniej i dziś, sala 001

• Przewodniczące sesji: prof. dr hab. Maria Kujawska, prof. WSNHiD dr hab. Anna Michalska

11.00-12.30

• prof. WSNHiD dr hab. Anna Michalska - Rola ojca w ujęciu socjologicznym (WSNHiD Poznań, UAM Poznań)

• Paul Vickers, Doktorant - Wspomnienia Ojca–Polaka: Obrazy ojcostwa z pamiętników konkursowych z okresu PRL (University of Glasgow, Szkocja)

• dr Mikołaj Gębka – Społeczna rola ojca (WSG Bydgoszcz)

• Mgr Agata Stanisz – Ojcostwo w kontekście badań nad rodziną i pokrewieństwem. Perspektywa antropologiczna (UAM Poznań)

12.30 – 13.30 Przerwa obiadowa

13.30 – 15.45

• Filip Szumski - Rola postaw rodzicielskich ojca sprawcy w etiologii wykorzystania seksualnego dziecka (UAM Poznań)

• prof. dr hab. Jerzy T. Marcinkowski, mgr Anna Bajek, mgr Irena Galewska – Ojcostwo widziane oczyma położnych – z przesłaniem do przyszłych ojców o udział w porodach rodzinnych (UM im. Karola Marcinkowskiego Poznań, Wojewódzki Szpital Zespolony w Kaliszu, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Kaliszu)

• Joanna Kwiecińska - Ojciec, tata, tatuś – rola ojca w opiniach młodzieży gimnazjalnej (studentka III roku pedagogiki Koło Naukowe Pedagogów WSNHiD Poznań)

• Lic. Agata Frankowska - „Opowiedz mi o swoim tacie..." - narracje dzieci w wieku przedszkolnym o udziale ojca w wychowaniu (Koło Naukowe Pedagogów WSNHiD Poznań)

Sesja II. Pedagogiczne zaangażowanie współczesnych ojców: opiekuńcze, wychowawcze, dydaktyczne – sala 312

Przewodniczący sesji: prof. dr hab. Mirosław J. Śmiałek, prof. dr hab. Barbara Harwas-Napierała

11.00 – 12.30

• prof. dr hab. Mirosław J. Śmiałek – Władza ojcowska w świetle przywództwa (UAM Poznań, WSNHiD Poznań)

• dr Lidia Huber - Nowe sieroctwo społeczne – europejski ojciec nieobecny (WSNHiD Poznań)

• dr Marek Budajczak - Edukacja domowa jako przestrzeń możliwości dla zaangażowań ojcowskich (WSNHiD Poznań)

• mgr Małgorzata M. Ptak - Współczesny paszport ojcostwa (UAM Poznań)

12.30 – 13.30 Przerwa obiadowa

13.30 – 15.45

• dr Marian Michałowski - Ojciec – media – rozwój dziecka (WSNHiD Poznań)

• mgr Marta Błaszczyk - Rola ojca i stopień przygotowania do jej podjęcia i pełnienia w poglądach młodych mężczyzn. Doniesienia z badań (UAM Poznań)

• mgr Anna Roszyk - Przywiązanie do ojca u dzieci z przewlekłymi zaparciami idiomatycznymi (UAM Poznań)

• dr Justyna Strykowska - Obraz ojca w oczach dzieci z rodzin dysfunkcyjnych (UAM Poznań)

Sesja III. Różnorodne aspekty ojcostwa – sala 313

Przewodniczący sesji: prof. dr hab. Jerzy T. Marcinkowski, dr hab. prof. US Marek Andrzejewski

11.00 – 12.30

• prof. dr hab. Jerzy T. Marcinkowski – Ojcostwo postrzegane z perspektywy medycyny sądowej (UM Poznań)

• prof. US dr hab. Marek Andrzejewski - Mężczyzna, mąż, ojciec – zmiany w statusie społecznym, zmiany w statusie prawnym (Centrum Prawa Rodzinnego i Praw Dziecka Instytutu Nauk Prawnych PAN)

• dr Anna Natalia Schulz – Europejski Trybunał Praw Człowieka wobec praw ojców (Centrum Prawa Rodzinnego i Praw Dziecka PAN)

• Maria Krupecka – Pozycja ojca w rodzinach, z których rekrutują się dzieci umieszczane w placówkach opiekuńczo-wychowawczych (Wielkopolski Urząd Wojewódzki w Poznaniu)

• dr Grażyna Teusz - W krainie Ziemi Urlo. Europejskie drogi i bezdroża obecności i nieobecności ojca (WSNHiD Poznań, UAM Poznań)

12.30 – 13.30 Przerwa obiadowa

13.30 – 15.45

• Beata Kolska–Lach - Ochrona więzi emocjonalnych dziecka z obojgiem rodziców z doświadczeń Terenowego Komitetu Ochrony Praw Dziecka w Poznaniu (Terenowy Komitet Praw Dziecka w Poznaniu)

• Sandra Młynarczyk – Ojciec w rodzinie dziecka niepełnosprawnego intelektualnie. Przyczynki empiryczne (studentka V roku pedagogiki, UAM Poznań)

• mgr Marta Błaszczyk - Teoretyczne rozważania nad zjawiskiem kuwady na świecie (UAM Poznań)

• dr Dorota Potyrała-Szynkowska - W poszukiwaniu straconego ojca – sieroctwo naturalne w percepcji młodzieży studenckiej (WSNHiD Poznań)

15.45 – 16.00 Przerwa na kawę

16.00 – 17.00 Sesja wspólna: Proponowane działania naprawcze. Dyskusja - sala 001

Przewodnicząca sesji: prof. WSNHiD dr hab. Anna Michalska

17.00 Zakończenie konferencji

 

Imprezy towarzyszące

• Rozstrzygnięcie konkursu fotograficznego Jak dobrze być ojcem i wystawa prac (Koło Naukowe Pedagogów WSNHiD)

• Wpływ nieobecności ojca na rozwój psychoseksualny kobiet - sesja plakatowa autorstwa mgr Agnieszki Izdebskiej (Pracownia Psychologiczno-Seksuologiczna)

• Bądź tatą, a nie gapą - prezentacja multimedialna autorstwa Agaty Frankowskiej (WSNHiD Poznań)

Komitet organizacyjny:

• prof. zw. dr hab. Maria Kujawska,

• prof. dr hab. Anna Michalska,

• prof. dr hab. Mirosław Śmiałek,

• dr Lidia Huber,

• dr Marek Budajczak,

• mgr Maria Krupecka,

• dr Marian Michałowski.

13:02, e_astanis
Link Komentarze (1) »
sobota, 08 sierpnia 2009
SEKS...

SEKS Z ŻONĄ, SEKS Z MĘŻEM; KOCHANKI, KOCHANKOWIE, ŻONY, MĘZOWIE, MATKI, CÓRKI, KOLEŻANKI, SYNOWIE, OJCOWIE; BABONY, KURWISZCZA I ZŁODZIEJKI

 

Co się dzieje w sytuacji romansu? Co się dzieje, kiedy zdradza mąż/partner? Co się dzieje, kiedy zdradza żona/partnerka? Relacje między żonami i kochankami, mężami a kochankami. Co się dzieje jeśli osoba uwikłana w romans także ma męża/żonę, dzieci? Dlaczego ludzie przyznają się do romansów? Dlaczego nie? Dlaczego kiedyś stanowiło to tajemnicę a dzisiaj nie? Nacisk na psychoanalizowanie, presja szczerości, uczciwości, rozmowy. Jak reagują rodziny pochodzenia? Co się dzieje, kiedy ludzie są bardzo mocno wierzący? Relacje dzieci-kochanki, kochankowie.

Kolejna sprawa to seks: tabu! Żona na poziomie deklaracji nie jest do seksu (choć do obowiązków żony należą także usługi seksualne): czyli narracje mężczyzn o swoich żonach. Stereotyp aktywnego seksualnie męża (czyli komu się nie chce uprawiać seksu). Macierzyństwo a życie seksualne, przestrzeń domowa a życie seksualne.

 

13:24, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
EWOLUCJE ŚWIATOPOGLĄDOWE I ICH WPŁYW NA DZIAŁANIA

Czyli jak zmieniają się relacje wewnątrzrodzinne zwłaszcza na linii kobieta-mężczyzna (żona-mąż)? Na podstawie opowieści o tym jak było na początku, jak było kiedyś, jak jest teraz, refleksji na temat związków dorosłych dzieci. Aktywność ekonomiczna, dyskursy medialne, autorefleksja, feminizm, konkretne sytuacje – wpływ na role, preferencje, oczekiwania, działania: zatem coś co w gender studies określa się jako negocjowanie ról.

13:23, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
KURA DOMOWA?

Przyjmijmy, że

a) kura domowa to kobieta, która nie jest aktywna ekonomicznie i teoretycznie zajmuje się tylko i wyłącznie domem (trwale lub czasowo). Motywem kurodomowości są: bezrobocie, macierzyństwo, wybór, freelansing, dorywczość pracy, opieka nad chorymi, niepełnosprawnymi krewnymi, ideologia i wartości, samointeres i rozwój własnych zainteresowań. Kury domowe – Poznań (Szatkowska, Francuz, mama Potocka, kasel, Kryśka, Aniela, Maryla, Marciniakowa, Blondyna, Mich, Matecka, pulchna Wiola , Gocha, Rzepka, Ala), Dziekanowice (R, D, Rafałowa, Adamska, Radzy), Sobieszów/Jagniątków (Gabrysia, Andżela, Magda Święta, Justyna, tanaśki, Cientalki, Kazikowie – Ala).

b) Kobieta, która jest aktywna ekonomicznie i jednocześnie zajmuje się domem (reszta)

Kura domowa istnieje zawsze w relacji do mężczyzny, który teoretycznie jest lokowany w opozycji (jego działania i zachowania). Dyskurs kury domowej, stereotyp kury domowej, nowa kura domowa, mężczyzna jako kura domowa. Nie ma czegoś takiego w czystej postaci. Nieprawdą jest to, że mężczyźni (mężowie, partnerzy, bracia, synowie, zięciowie etc.) nie angażują się w działania typowo przypisywane kobietom (ewentualnie w odniesieniu do ludzi urodzonych przed wojną). W odniesieniu do gender, podziału ról, ich negocjacji, obowiązków, oczekiwań i praktyki.

 

13:23, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
ANTYKOBIECOŚĆ I BABOCHŁOPY/ ZGENDERYZOWANE NIENAWIŚCI

Kto (czyli które kobiety nienawidzą kobiet: Kryśka, Piotrowska, Edytowa, Ruchowska, Justyna, Wiecha, Bura, Cicha, Piel, Klos, Tatar). Antykobiecość: deklarowanie nienawiści, nielubienia innych kobiet (spokrewnionych i niespokrewnionych: nienawidzi się matek, babć, sióstr, nawet własnych córek – ze względu na płeć; inne kobiety są głupie, beznadziejne, zazdrosne, marudne, preferowanie relacji z mężczyznami, przyjaźnienie się z mężczyznami). Wymienione kobiety znajdują się w bardzo różnych sytuacjach życiowych: żona, matka dorosłych dzieci, konkubina, wdowa, bezrobotna matka synów, żona, podwójna rozwódka, kochanka, lesbijka-singielka, singielka, która chciałaby mieć męża, rozwódka z kochankami od czasu do czasu, żona matka, żona bezdzietność z wyboru, rozwódka. Piszę tu o owej antykobiecości ze względu na to, że wynika ona z systemu relacji i powiązań z innymi kobietami w szeroko rozumianej rodzinie, są to relacje napięte, pełne konfliktów (hierarchia! –wymienione kobiety były i są sprowadzane do parteru przez bliższe i dalsze krewne + dokonują/dokonywały tego samego w stosunku do innych krewnych): niska pozycja, brak władzy, uzależnienie ekonomiczno-emocjonalne. Termin dla zilustrowania relacji między kobietami w rodzinie.

Babochłopstwo to oczywiście termin roboczy: mam tu na myśli pewne zjawisko odnoszące się do kobiet, które są matkami i żonami (i ponownie matkami już nie zostaną ze względu na wiek) – definiowanie cielesności, seksualności i kobiecości (poprzez stereotypowe elementy macierzyństwa oraz małżeństwa, kiedy kobieta, żona przestaje być piękną, młodą, seksowną a staje się ‘starą’ męża ); tu istotną rolę odgrywa rola kobiety jaką pełni w rodzinie: kiedy w praktyce jest to rola głowy rodziny i głównego supportera (aktywność ekonomiczna, dbanie o dom, wychowywanie nastoletnich dzieci, wychowywanie wnuków, praktyczna dominacja nad partnerem/mężem, która przeczy ideologii rodzinnej). Jest to przykład kolejnej sprzeczności: ogólnie kobiecość, kobieta jest definiowana poprzez role jakie powinna pełnić (matka, żona z jednej strony; kochanka, piękna, samodzielna, seksowna z drugiej) – często dzieje się tak, że kobieta, która już jest matką jest definiowana tylko i wyłącznie poprzez macierzyństwo (które nie ma nic wspólnego z kobiecością definiowaną poprzez cielesność i seksualność – macierzyństwo odbiera te cechy kobietom – w kontekście tego jak kobiety traktują ciążę, poród, połóg, wychowywanie dzieci oraz procesu stawania się matką w obrębie szeroko rozumianej rodziny jest to bardzo wyraźne: kobiety „tracą ciało”, w pewnym sensie tracą swoją dawną tożsamość).

 

 

13:21, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
CHĘĆ POSIADANIA DZIECI: PARCIE MACICY I PARCIE PLEMNIKA

Bardzo ciekawe! O ile na poziomie potocznym, a nawet można powiedzieć, że esencjalizującym, oczywistym i niepodważalnym jest chęć kobiety do posiadania dziecka, o tyle chęć posiadania dziecka przez mężczyzn takim nie jest. Tzw. zadanie reprodukcyjne w zasadzie zależy dziś od kobiet (niż demograficzny powodowany jest tym, że kobiety nie chcą mieć dzieci, ponieważ stały się egoistkami, które koncentrują się na własnej karierze zawodowej, urodzie, prowadząc przy tym konsumpcyjny styl życia). Jest tak jeśli pod uwagę weźmiemy choćby antykoncepcję: nie ma środków antykoncepcyjnych tylko i wyłącznie dla mężczyzn.  Biedni mężczyźni bywają łapani na dziecko. Tymczasem mężczyźni też pragną dzieci i bywa tak, że to mężczyźni łapią kobiety na dzieci/lub próbują je złapać (Synek, Bartek, Andrzej, Rudy od Justyny, Malicki). Oprócz tych wymienionych, obezwładniające pragnienie dziecka przez mężczyzn pojawiło się u: Cichego (ten nieżyjący), Sławka, Nowaka, Pawła Grubaska, Gwoździa, Świętego, Zimosza, Jacka, Pokala, Pawła (nie jest to równoznaczne z późniejszą chęcią czy możliwością opiekowania się dzieckiem). Spotkałam również mężczyzn, którzy marzą o dziecku: Adwent, Sławek, Maciek, Muller(wiek 23-38). Kobiety czują w sobie, w środku chęć posiadania dziecka, a w zasadzie myślimy o tej chęci jako niezależnej od kobiety, ponieważ jest naturalna, wpisana w naturę kobiety (poczekaj hormony zrobią swoje). Mężczyzn w ten sposób nie tłumaczymy: jeśli mężczyzna che mieć dzieci, jeśli żeni się to oznacza, że chce założyć rodzinę, że chce ją mieć, posiadać: zatem może ją mieć, bo jest na to gotowy (emocjonalnie a przede wszystkim materialnie). Dlatego też posiadanie dzieci przez mężczyzn winduje ich status społeczny. Nie ma opcji naturalności pragnienia posiadania potomka w przypadku mężczyzn. Mężczyzna musi znaleźć się w odpowiednim kontekście, nie jest bezpłodny, nie musi się powstrzymywać – nie ma naturalności pragnienia, ale w zamian jest naturalność tego, że w końcu mężczyzna musi mieć rodzinę, bo ona jest miarą jego męskości.

13:20, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
W PROCESIE: TRANSFORMACJA RÓL, PODZIAŁÓW, WŁADZY

Pokrewieństwo jest procesualne (to nie tylko struktura, której odtwarzanie na drodze współpracy z ludźmi i tak ma charakter zmienny: zmienia się skład sieci ze względu na pamięć, zanikanie wiedzy, na sytuację w której dany człowiek się znajduje): procesualność wynika z tego, że pokrewieństwa nie tworzy określony zestaw ról, obowiązków, praw, terminologii, które maja je odzwierciedlać, ale bardziej działania które są podejmowane, relacje o charakterze dynamicznym, bo ulegającym nieustannym modyfikacjom i redefinicjom. Wobec tego owe role, podziały, obowiązki, hierarchie władzy wynikające ze struktury także nie mają charakteru statycznego. Mówi się o tym, że pokrewieństwo jest systemem rozciągającym się w czasie znacznie bardziej niż życie jednostki. Nie patrzę na to zjawisko w taki sposób, wręcz odwrotnie interesuje mnie w nim właśnie jednostka i to w jaki sposób wchodzi w interakcje z ludźmi, których nazywa krewnymi.

13:19, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
RELACJE POMIĘDZY

Tyle relacji, ile ludzi w sieci; najintensywniejsze pomiędzy ludźmi, którzy mają ze sobą permanentny kontakt (dom niekoniecznie jest tu kluczem): mąż-żona/partner-partnerka; rodzice-dzieci (o ile można w ogóle o czymś takim mówić, bo ojciec i matka nie koniecznie tworzą zespół; relacje te mają charkter jednostkowy, więc bardziej matka-dzieci, ojciec-dzieci); relacje między rodzeństwem; żona-teściowie, mąż-teściowie; mąż-rodzeństwo żony, żona-rodzeństwo męża; wnuki-dziadkowie; te relacje są bardzo zróżnicowane (zależą od wieku, płci, cyklu w życiu rodziny, przestrzeni, ideologii, dystansu genealogicznego, geograficznego, temperamentu, składu rodziny, aktualnej sytuacji); one są bardzo zmienne, co przeczy stałemu zestawowi praw i obowiązków wynikających z pokrewieństwa; każda rodzina to odrębne case study.

13:18, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
ROLE, OBOWIĄZKI, OCZEKIWANIA (DOM, SIEĆ, IDEOLOGIA, DYSKURS)

Genderyzacja. Na czym polega negocjowanie ról? Kontekst hierarchii władzy w rodzinie, ambiwalencji jeśli pod uwagę weźmiemy to, co jest mówione oraz to, co jest robione. Powiązanie między terminologią pokrewieństwa, ideologią pokrewieństwa a zestawem ról, obowiązków, praw i preferencji. Deklaracje a ideologia. Role w rodzinie, role wynikające z konceptualizacji pokrewieństwa. Bojkotowanie obowiązków. Pomijanie dzieci w kontekście podziału ról domowych, tak jakby dzieci nie miały sprawczości, obowiązków i nie pełniły innych ról niż bycie dzieckiem. Co to znaczy być dzieckiem (dziecko też ma gender?) Autoreflektowanie i psychoanalizowanie. Co się dzieje kiedy działania jakie podejmujemy przeczą albo zaburzają role, które są przypisywane kobietom i mężczyznom?

Zobacz: Rerrich M.S, Modernizing the patriarchal family in West Germany. Some Findings on the Redistribution of Family Work between Women, European Journal of Women’s Studies 1996:3, 27-34.

Tu pojawia się kwestia pomocy, zwłaszcza jej redystrybucji wśród kobiet wchodzących w skład sieci krewnych. Kontekst społeczny artykułu w sumie jest dość podobny: polityka społeczna jest konserwatywna, ale nadal rodzina pozostaje główna instytucja, która wspiera, opiekuje się, zabezpiecza (w każdym sensie). Przede wszystkim chodzi tu o opiekę nad dziećmi i opiekę nad osobami starszymi (to ma oczywiście swoje konsekwencje: aktywność ekonomiczna kobiet i jej efektywność bieżąca i w przyszłości w postaci świadczeń emerytalnych). Uogólniając rodzina jako instytucja jest zarządzana przez kobiety: taką role im przypisujemy, kobiety zawłaszczają świat domowy pomimo trendów partnerskich, kobiety na tym polu dyskryminują mężczyzn (to się powoli zmienia: powoli bo mamy do czynienie z systemem reguł, które powoli podlegają zmianom, ze względu na stabilność i spójność jakiej dostarczają jednostkom: zmiana dzieje się, co jest widoczne w labilności i ambiwalencji narracji dotyczących bycia w rodzinie, bycia kobieta lub mężczyzną). To może wydawać się chwilami zabawne, ale wiele kobiet uważa swoich mężów za debili, którzy nie potrafią tego, co potrafią kobiety (tu oczywiście nie chodzi o zdolności, tylko zestaw stereotypowych cech i działań jakie mogą czy powinny być podejmowane przez współmałżonków czy partnerów: w konkubinatach więcej się negocjuje czy raczej puszcza się swobodnie pewne obowiązki czy też oczekiwania).

Autorka artykułu twierdzi, że wraz ze wzrostem zaangażowania kobiet w prace zawodową, kobiety musza wykonywać więcej pracy, pisze o podwójnym brzemieniu: praca zawodowa plus praca na rzecz domu i rodziny. Z badan wynika, że mężczyźni wcale nie angażują się w obowiązki domowe, które tradycyjnie są przypisywane kobietom. Autorka odkrywa nowy element: redystrybucję pracy na rzecz domu między kobietami. Nowe odkrycie to nie jest ani nawet nowe zjawisko. Z opowieści moich informatorów, którzy maja w tej chwili blisko 90 lat wynika dokładnie to samo: dom był zawłaszczony przez kobiety, które ze sobą kooperowały. To co nowego się pojawia to redystrybucja pracy na rzecz domu między matkami a ich dziećmi. Dzieci niejednokrotnie zasuwają w domu i to nie tylko na wsi (owa wieś wymaga wyjaśnienia). Redystrybucja może pojawiać się także poza siecią krewnych (w ten sposób ja rozszerza o sąsiadki, przyjaciółki, opiekunki, gospodynie).

- idea nowego mężczyzny, partnera, który angażuje się w prace domowe, opiekę nad dziećmi, tacierzyństwo, jak być tatą: przestrzeń mediów; idea ta rozmija się z praktyką: kobiety nadal zasuwają w domu, problemy z urlopami wychowawczymi mężczyzn, traktowanie mężczyzn jak debili (czyli jeśli tatuś zostaje sam w domu to musi zostać poinstruowany i trzeba go kontrolować); wykorzystywanie ojcostwa w przestrzeni publicznej (instytucje, praca, rwanie lasek).

- zastępowanie kobiet przez kobiety: mężczyzn nie dopuszcza się do sfery domowej; rekonstruowanie życia codziennego: praca kobiet na rzecz domu to bardziej nieustanne organizowanie, kontrolowanie, kształtowanie wzorów kooperacji; kobiety nie traktują mężczyzn jako partnerów w tej współpracy, narzekając jednocześnie, że faceci nic nie robią; nie robią bo nie muszą; ale pojawia się tez cos innego: córkom pomagają ojcowie

- klasowość kooperacji między kobietami: to chyba oczywiste, jeśli cię stać na wynajęcie opiekunki, kucharki sprzątaczki to to robisz, jeśli nie: jest matka, teściowa, siostra, która nie ma dzieci; często kooperacja ma charakter mieszany: czyli jest gospodyni, ale obok niej pomagają matki małżonków (to świadczy pięknie o aktywności ekonomicznej kobiet po 50tce: przyjmując że statystyczna babcia ma właśnie tyle lat);

Mamy tu do czynienia ze sprzężeniem zwrotnym: dzięki tej redystrybucji, pewne kobiety mogą pracować zawodowo, inne zaś nie (tu jest pewne ułatwienie: dyskryminacja na rynku pracy kobiet po 40tce, niższy wiek emerytalny).

Praca w domu: podział czasu jest zgenderyzowany (Aniela, Małecki, rodziny rolnicze).

Kobieta oprócz tego, że uprawia pracę zawodową i domową, która jest motywowana zasadami wpisanymi w pokrewieństwo (tak zasadami: nie jest tak, że kobiety zasuwają w domu ponieważ tak chcą, ale dlatego, że tak juz jest, że trzeba) to w kontekście domu są odpowiedzialne: za organizację domu (kontrola) oraz inne rodzinne obowiązki. Aranżacja pracy domowej jest różna dla mężczyzn i kobiet. Mężczyźni bardzo często oddzielają pracę od domu. Kobiety przeciwnie starają się tak zorganizować sobie pracę zawodowa, by jednocześnie móc w miarę sprawnie zajmować się domem. Praca w domu wymaga dwóch czasowych porządków: jeden jest regulowany przez produktywność, drugi przez oczekiwanie bycia dyspozycyjną i dbającą. Czas staje się pofragmentowany i generalnie organizacja czasu w kontekście domu odzwierciedla nierówność płci, ponieważ nie istnieje żadna proporcja działań pomiędzy kobietami a mężczyznami. Problem nie jest aż tak bardzo wyraźny w rodzinach bezdzietnych, natomiast w przypadkach rodzin z dziećmi organizacja czasu oraz działań ma charakter dzieciocentryczny. Mówię tu o rodzinach z mniejszymi dziećmi, potem dzieci są angażowane w prace domowe na korzyść matki. Są oczywiście rodziny, które temu przeczą: kiedy dom nie stanowi jakiejś centralnej dla życia przestrzeni, kiedy dekonstruuje się jego funkcjonowanie i to jak ma wyglądać, bojkotuje się pewne działania (piszę o bojkocie ponieważ są to świadome decyzje, zazwyczaj podjęte przez kobiety, które i tak odnoszone są do dominującej idei domu i rodziny: kobiety mają często wyrzuty sumienia, że nie sprzątają, nie gotują). Całkiem niedawno przeczytała artykulik w czasopiśmie dla kobiet, w którym autorka traktowała o tym jak szybko i sprawnie kobieta może się zrelaksować. W dziesięć minut! W owe dziesięć minut należało: posłuchać muzyki, wykonać ćwiczenia gałek ocznych, wziąć prysznic, przygotować sobie pyszny koktajl owocowy i go wypić, założyć ładniejsza bieliznę, wykonać lekki, fajny makijaż, zastosować aromaterapię i poczytać jeszcze fragmenty jakiejś dobrej poezji. Potem można wracać do prac domowych, które są dzieciocentryczne. Z dziećmi bywa na dwa sposoby: albo no właśnie angażuje się je bardzo wcześnie w obowiązki domowe (dzieci sprzątają, robią zakupy i gotują obiady)

 

13:18, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
SIOSTRZAŃSTWO/ANTYSIOSTRZAŃSTWO 2

Relacje między kobietami wydają się być bardzo ważne przede wszystkim ze względu na kobietocentryczny charakter rodziny, życia rodzinnego czy więzi rodzinnych rozumianych jako pokrewieństwo. Rodzina jest zawłaszczana przez kobiety. Feministki twierdzą, że relacje między kobietami znajdują się pod wpływem publicznych reprezentacji i narracji o kobeitach. Kawały o teściowych, bajki o złych macochach, przedstawienia kobiet jako diabelskich stworzeń, wierzenia w tragiczne relacje między matkami a córkami to przykłady na negatywne wyobrażenia relacji, więzi między kobietami. Tymczasem mówiąc o rodzinie teksty naukowe przesiąknięte dyskursami dominującymi ilustrują rodzinę jako przestrzeń opieki, solidarności, wzajemnej odpowiedzialności, zaś kobiety są najbardziej kompetentnymi i odpowiedzialnymi w kontekście podtrzymywania i dbania o relacje rodzinne. Ale narracje kobiet wskazują na ambiwalencję stosunku do macierzyństwa i domu.

 

Jak dla mnie mamy tu do czynienia z systemem moralnym (wpisanym w ideologie pokrewieństwa oraz rodziny): z systemem moralnych obowiązków w odniesieniu do macierzyństwa, partnerstwa, małżeństwa. System ten jest regulowany, lub po prostu kształtowany przez trzy elementy: domową socjalizację, religię oraz politykę, zatem przez przenikające się dyskursy, które w sposób bardzo konkretny konceptualizują to kim jest kobieta, kim powinna być, jak powinna działać, co powinna czuć. Oczywiście nic nie jest proste, na to nakłada się dyskurs feministyczny w zmiękczonej medialnej wersji oraz samointeres (bywa, że kobiety działają według reguł ponieważ mają w tym interes, choć ów interes także jest produktem dyskursów oraz założeń polityki socjalnej). Czasami mamy do czynienia z powolnym uczeniem się pokory: kobiety pytają – co mogę zrobić? Musze tak. Uczę się tego, to ciężkie (to jest coś co jest wprost podlegające transmisji między kobietami: matka uczy córkę, że najważniejsza jest rodzina i cokolwiek by się działo, trzeba zacisnąć zęby i być ta kobietą, ta matka, tą żona, trzeba szanować męża, bo co bez niego? Trzeba iść na kompromisy, trzeba ulegać czasami swojej teściowej).

 

Feminiści i feministki często wyjaśniają problemy w relacjach rodzinnych poprzez odniesienie się do podporządkowanej pozycji kobiet, męskiej dominacji, heteronormatywności czy patriarchatu. Rodzinne relacje są postrzegane z perspektywy nierówności strukturalnych.

 

Jeśli chodzi o relacje w rodzinie pomiędzy kobietami to jestem w stanie opisać następujące:

 

- córka-matka

 

- siostra-siostra

 

- córki-matka

 

- żona-kochanka

 

- przyrodnia siostra-siostra

 

- przybrana córka-macocha (przy czym nikt nie używa tego terminu: mówi się mama, druga mama, nieprawdziwa mama)

 

- synowa-teściowa

 

- wnuczka/i- babcia

 

- matka-teściowa

 

- szwagierka-szwagierka

 

- bratowa-bratowa

 

- żona-kochanka

 

- konkubina-matka partnera

 

- żona-córka kochanki

 

Wszystkie te relacje mogę opisać jedynie w konkretnych sytuacjach, nie dysponuję deklaracjami na temat tych więzi, mam samą praktykę ( w części widziana, w części opowiedzianą: na zasadzie relacji ze zdarzeń, opowiadania historii rodzinnych, autorefleksji).

 

Połączenie: opieka jako element etyki – reprodukcja moralnego macierzyństwa (wyobrażenie dobrej matki jest scentralizowane wokół opieki, empatii, ochrony, miłości: tyle że w praktyce, a także w narracjach są to sprawy raczej ambiwalentne w odniesieniu do dyskursów, których w większości jesteśmy świadomi czy świadome). Kobiety są interpretowane jako znajdujące się w sytuacji opresyjnej nie tylko w kontekście męskiej dominacji, ale etniczności, klasy, wieku, orientacji seksualnej.) w tym kontekście pojawia się słowo klucz jakim jest gender, które teoretycznie nie dotyczy tylko i wyłącznie relacji pomiędzy kobietami a mężczyznami, ale także relacji pomiędzy samymi kobietami. Teoretycznie: moim zdaniem studia genderowe nieodmiennie koncentrują się na kobietach i kobiecych perspektywach (owszem pomija się relacje pomiędzy), nawet jeśli opisują, interpretują relacje między tym co kobiece i męskie. Ta relacje nie jest konkretna, urasta do abstrakcji i eliminuje dynamikę tych relacji, sprzężeń. Ma to charakter wyabstrahowany: nie wiemy do końca na czym polega subordynacja kobiet. Jest ona oczywista, ale nie wiemy jak dzieje się ona w praktyce. Być może, wiem że to banalne i w jakimś sensie niepoprawne, jest to efekt tego, kto zajmuje się badaniami dotyczącymi rodziny, pokrewieństwa, kto zajmuje się kwestią gender i kto staje się kluczowymi informatorami: no niestety to są kobiety, ja także mam nadreprezentację kobiet jako kluczowych informatorek.

 

Pisze się o tym, że cos takiego jak tożsamość kobiet (co już mi śmierdzi, bo nie powiedziałabym, aby można było mówić o jakiejkolwiek uniwersalnej tożsamości kobiet) jest negocjowana w procesach interakcji między kontestowanym systemem moralności a asymetrycznymi relacjami władzy.

 

Co to znaczy, że kobiety żyją w świecie władzy, przemocy i kontroli i ich pozycja w tym świecie zawsze jest podrzędna? Teraz przyszło mi do głowy, mając do dyspozycji materiał empiryczny, że owa nierówność w dystrybucji władzy, przemoc, kontrola na niekorzyść kobiet jest częścią sfery publicznej bardziej niż prywatnie. Poznałam rodziny, w których z praktycznego punktu widzenia na poziomie codzienności to kobiety mają władzę (zarabiają więcej, tyranizują emocjonalnie swoich mężów, dzieci, nie gotują, nie sprzątają, są seksowne, inwestują w siebie lub szczycą się tym, że to co robią robią z własnej woli i że są świadome ról im przypisywanych), ale to jest coś, co odgrywa się w sferze prywatnej, na poziomie symbolicznym, kiedy mamy do czynienia z wizerunkiem rodziny na zewnątrz (zatem poza polem zażyłości, więzi rodzinnych, krewniaczych ale do pewnego stopnia) to mężczyzna staje się głową rodziny. Ten układ często pojawia się w relacji między mężczyzna a kobietą, która w jakiś sposób jest wyrażana na zewnątrz. Czyli w tym momencie dochodzę jednak do wniosku, że analityczna dychotomia na męskie i kobiece, prywatne i publiczne, jest użyteczna. Można przyjąć, że władza, kontrola i przemoc są społecznie i kulturowo wartościowane. Relacje patriarchalne są wartościowane: patrz kościół katolicki, polityka prorodzinna, polityka pracy, zabezpieczenia socjalnego, dyskursy medialne (rodzime) oraz nauki społeczne (rozpad tradycyjnego modelu rodziny, kryzys rodziny, kryzys wartości rodzinnych w dobie wieku 21 i tak dalej). Nauki społeczne (socjologia, antropologia lecz nie w wersji made in poland) wskazują na to, ze rodzina jest pełna sprzeczności, ale przede wszystkim na poziomie prywatnym ni zaś publicznym. Relacje między kobietami także mogą być rozpatrywane w kontekście władzy i jej asymetryczności. Pojawia się pojęcie ambiwalencji (Ingrid Connidis, Julie McMullin 2002), które ilustruje powiązania między poziomem strukturalnym i poziomem relacji. Role społeczne w zyciu rodzinnym bazują na strukturalnym układzie relacji władzy, który jest konfliktogenny. Te role społeczne odzwierciedlają kulturowe oczekiwania dotyczące tego, w jaki sposób ludzie powinni działać i zachowywac się. Role te bazują na zróżnicowanych prawach, przywilejach i obowiązkach, które maja definiować relacje społeczne. Problem zaczyna się wtedy kiedy jednostki próbują dokonać samookreślenia, określenia własnej rodziny i bycia w niej a także kiedy próbują odpowiadać ale i przemodelowywać społeczne reguły, oczekiwania, standardy. Indywidualna sprawczość jest osiągana i negocjowana w procesie interakcji społecznej, ale hierarchie władzy wpływają na rozległość i efektywność naszych negocjacji i działań w konkretnych sytuacjach, tu zaś w sytuacji bycia w rodzinie.

 

(no właśnie: dlaczego deklaracje rozmijają się z praktyką: to jest najwyraźniejsze w kontekście ról: przykładem może być rodzina Diany).

 

Mcnay (s.138): wyjaśnia dlaczego pewne role społeczne, czy bardziej kulturowo-społeczne bardzo wolno ulegają zmianie. No właśnie na poziomie deklaracji nadal hołdujemy modelom idealnym, to znaczy tradycyjnemu podziałowi ról, w praktyce (zwłaszcza na poziomie codzienności) a także w narracjach rzadko mamy do czynienia z takim idealnym modelem i z hołdowaniem patriarchatowi (zarówno ze strony kobiet jak i mężczyzn). Otóż role takie dostarczają pewności, że żyjemy w świecie stabilnym, ustalonym. Chodzi tu o podtrzymanie koherentnej tożsamości: mnie jako żony, matki, męża, ojca, syna, córki etc. Narracje o romantycznej miłości, dobrym małżeństwie, w którym kobieta robi to co powinna, mężczyzna robi to co powinien, o reprodukcji, zaufaniu, uzupełnianiu się, kompromisach, poświęceniach przeczą temu co się dzieje (ogólnie): coraz więcej rozwodów (oczywiście przyczyny są bardzo różne, w kontekście polskim: wiele rozwodów jest kolejna transakcją, której celem jest np. otrzymanie socjalu), niechcianych ciąż (patrz. prawo aborcyjne, antykoncepcja i nie chodzi o dostępność tylko o pewne wierzenia z nią związane: ala katolicki folklor) o ola boga konkubinatów (ale co ciekawe jedynie do pewnego momentu: system wymusza małżeństwo: dzieci! Problemy z chrztami, przedszkolami, komuniami, podstawówkami). Zatem jednostki inwestują w pewne narracje po to, aby podtrzymać spójność koncepcji siebie, rodziny w odniesieniu do tego, co na zewnątrz, a co znajduje się w nieustannym kontakcie z rodziną.

 

Np. stawanie się matką: co się dzieje? Kiedy jakąś kobieta w rodzinie staje się matką to bardzo często mamy do czynienia z intensyfikacja działań wymiany, pomocy, najczęściej na linii kobieta-kobieta (młoda matka- matka, teściowa, babcie, siostry, szwagierki, ważne inne, sąsiadki). Więzi zacieśniają się (niezależnie od tego jaki maja efekt) i owo zacieśnienie, intensyfikacja kontaktów i pomocy jest modelowe, należy do sfery kulturowych i społecznych oczekiwań, które są częścią ról jakie pełnia kobiety (przy czym obraz w tym momencie jest niepełny, bo oczywiście pomija się ojców czy partnerów kobiet, zwłaszcza w odniesieniu do praktyki: pozbawia się mężczyzn jakiejkolwiek sprawczości, tak jakby mężczyźnie w ogóle nie działali, nie mówili). Ale nowe macierzyństwo niesie ze sobą inna konsekwencję: jest konfliktogenne. Nowonarodzone dziecko jest traktowane jako własność rodziny (i to na długo przed swoimi narodzinami). Krewni będą postrzegali ciążę, dziecko jako swoje, nawet jeśli młoda matka uważa je za tylko swoje i ewentualnie swoje oraz jej partnera. Tworzy się specyficzny układ działań, deklaracji także pomiędzy kobietami w rodzinie, przy czym należy podkreślić, że ten układ ma charakter przynajmniej dwupokoleniowy. Tu ujawnia się asymetria władzy między kobietami: nowa matka jest sprowadzana do parteru i zaczyna podlegać władzy starszych kobiet (własnej matce, teściowej, babciom: które zawsze wiedza lepiej, zawłaszczają nowonarodzone dzieci, rytuały kręcące się wokół nich: są starsze, są już matkami). Młode matki pozbawiane są sprawczości. Więzi krewniacze mają chyba bardziej moralny niż emocjonalny charakter, chociaż emocje pełnia rolę mediów wyrażających moralność. Emocje pojawiają się wszędzie tam, gdzie mamy do czynienia z systemem wartości.

 

Hierarchie władzy wpływają na relacje interpersonalne między ludźmi, którzy pełnią określone role a poprzez to na możliwości negocjacji oraz działania w obrębie relacji rodzinnych. Ambiwalencja pojawia się w sytuacjach, w których jednostki stykają się ze sprzecznymi hierarchiami władzy, a jednocześnie próbują podążać za tradycyjnymi regułami systemu pokrewieństwa. Relacje między kobietami są paradoksalne. Z jednej strony, współczesna rodzina nie jest definiowana w taki sposób jak dawniej, przyjmuje się że jest różnorodna i pełna sprzeczności. Z drugiej strony dom, macierzyństwo, domowość i pokrewieństwo są rozumiane w terminach feministycznych. Dominujące narracje o domu i macierzyństwie bardzo często mają normatywny, nakazowy i jednocześnie emocjonalny charakter. Uczucie ambiwalencji i pewnego rodzaju dewiacji pojawia się chyba w każdej rodzinie, która nie jest polem pozytywnych relacji i uczuć. Sfera domowa, opieka nad dziećmi, macierzyństwo stanowią pole rywalizacji między kobietami i chodzi tu o władzę. Zatem napięcia i dystrybucja władzy w obrębie rodziny to nie tylko relacje między kobietami a mężczyznami ale także samymi kobietami. I cos w tym jest bo większość kobiet z którymi rozmawiałam jest nastawiona absolutnie antykobieco (antysiostrzaństwo, które można obserwować zwłaszcza w rodzinach wielopokoleniowych, gdzie stronami konfliktu są kobiety reprezentujące dwie różne rodziny pochodzenia; o ile napięć między córkami a matkami nie ma aż tak wiele, to jest ich sporo na linii żona-teściowa, żona- siostra męża, żona-bratowa: to jest dość ciekawe, bo z jednej strony dążymy doi rozszerzania sieci krewnych, bo jest to opłacalne w sensie ekonomicznym, czy raczej potencjalnego zabezpieczenia ekonomiczno-społecznego, a z drugiej mamy do czynienia z nieustanna rywalizacją i wzajemnym negowanie przy jednoczesnym przyjmowaniu, że powinowaci to też przecież rodzina).

 

Dom można potraktować jako metaforę ciała, ma zatem wiele wspólnego z tożsamością. Najważniejsze cechy jakie przypisujemy pokrewieństwu: odpowiedzialność, opieka są namacalne, podczas gdy prawa, reguły i nierównowaga władzy są czymś taktycznym.

 

(Notko M., E. Sevon, Problematic Woman to Woman Family Relation, European Journal of Women’s Studies 2006, 13, 135- 147)

 

 

 

13:17, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
SIOSTRZAŃSTWO/ANTYSIOSTRZAŃSTWO

CZYLI RELACJE MIĘDZY KOBIETAMI W RODZINIE I NA ZEWNĄTRZ (czy? PODOBNIE BRATERSTWO I ANTYBRATERSTWO: CZYLI RELACJE MIĘDZY MĘŻCZYZNAMI W RODZINIE I NA ZEWNĄTRZ)

Odnosząc się do literatury genderowo-feministycznej. Relacje między dorosłymi córkami i matkami, synowymi i teściowymi, między siostrami, szwagierkami, bratowymi, żonami i eksżonami, córkami a macochami, żonami a kochankami, wnuczkami a babciami (wszystkie zwłaszcza w odniesieniu do macierzyństwa, nabywania kompetencji jako żony oraz matki). W tych relacjach odzwierciedla się hierarchia władzy, realizacja pomocy, wzajemności. To jest również klucz do zrozumienia aktywności ekonomicznej kobiet, cielesności, seksualności.

Z tego co zauważyłam: w literaturze antropologicznej i socjologicznej, która porusza zagadnienie gender, pokrewieństwa oraz rodziny eksploruje się przede wszystkim relacje na linii kobieta-mężczyzna (partnerka-partner, żona-mąż) i chodzi w niej przede wszystkim o relacje władzy. O ile dość często pomija się relacje między samymi kobietami (dość często wskazuje na to, że jednak pojawiają się takie analizy), to całkowicie pomija się relacje między mężczyznami (co nieco można jeszcze znaleźć w tekstach psychoanalitycznych, ale one są dla mnie bezużyteczne). To, co chcę przez to powiedzieć to to, że a) z jednej strony, owszem zgadzam się generalnie z gender studies oraz teoriami feministycznymi w odniesieniu do analiz hierarchii władzy w rodzinie b) z drugiej, uznaję je za niepełne ponieważ pomijają mężczyzn. To jest dość ciekawe, bo owa eksploatacja zagadnienia relacji między kobietą a mężczyzną jest ilustrowana bardzo abstrakcyjnymi stwierdzeniami, które nie pokazują tego, co się w tych relacjach dzieje. Odpowiada się na pytanie: dlaczego? Ale owej odpowiedzi się nie ilustruje. Podobnie jest z nietkniętym polem relacji i interakcji między mężczyznami: synami a ojcami, wnukami a dziadkami, bratankami/siostrzeńcami a wujkami, między braćmi, zięciami a teściami etc. Mimo przejścia już dawno drugiej fali feminizmu, mimo jej krytyki nadal bierze się za oczywistość tzw. męską dominację. Przyjmuje się ją jako modelową: to działa dokładnie na takiej samej zasadzie jak operowanie modelem rodziny, typologiami gospodarstw domowych. Obraz jest statyczny pomimo posługiwania się takimi pojęciami jak strategia, negocjacja czy proces.

Studia nad rodziną koncentrują się najczęściej na relacji między rodzicami a dziećmi albo pomiędzy kobietą i mężczyzną (pomiędzy małżonkami, partnerami). Studia feministyczne przyglądające się relacjom między kobietami czynią to najczęściej w kontekście patriarchatu. Naukowy obraz albo model rodziny to heteroseksualni partnerzy oraz ich biologiczne dzieci: jest on w zasadzie spreparowany w kontekście rodziny w Polsce, jako model tzw. rodziny nuklearnej. W praktyce można go spotkać rzadko. Oczywiście nadal pozostajemy w sferze heteroseksualności i biologicznych powiązań z potomstwem. Bardzo często w studiach nad rodziną przyjmuje się priorytetowość relacji między małżonkami, czy w ogóle między kobieta a mężczyzną, pomijając inne relacje, w konsekwencji uznawania ich za nieistotne. Tak robią socjolodzy, psycholodzy, którzy nierzadko startują z feministycznego punktu widzenia. Takiego podejścia absolutnie nie jestem w stanie zastosować w odniesieniu do rodzin, z którymi pracowałam: wiele rodzin ma charakter wielopokoleniowy i rozszerzony, wiele gospodarstw domowych nawet jeśli oficjalnie składa się z małżonków i dzieci jest współtworzone przez rozmaite, skomplikowane relacje z innymi krewnymi (rodzice małżonków, rodzeństwo małżonków, dziadkowie małżonków). Sprawa komplikuje się dodatkowo jeśli małżonkowie wcześniej mieli partnerów i dzieci, kiedy pracują poza miejscem zamieszkania, kiedy wchodzą w relacje z sąsiadami czy ważnymi innymi, którzy na różne sposoby są współobecni w wyimaginowanej przestrzeni rodziny nuklearnej i maja wpływ na jej działanie.

 

13:16, e_astanis
Link Dodaj komentarz »
 
1 , 2 , 3 , 4 , 5 ... 14